دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٧٩٨ - ادی شیر
ادی شیر
نویسنده (ها) :
آذرتاش آذرنوش
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ٢٤ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَدّی شیر [addī šīr] (١٢٨٣-١٣٣٣ق/١٨٦٧-١٩١٥م)، مطران اسقفیۀ سِعِرت (سِعِرد) در استان کرکوک عراق و مؤلف کتاب معجمالالفاظ الفارسیة المعربة.
ادی شیر در دهکدۀ شقلاوه (استان کرکوک) در خانوادهای مسیحی زاده شد. در ١٨٨٠م او را به مدرسۀ مار یوحنا حبیب در موصل فرستـادند. وی در آنجا فلسفه، تاریخ و نیز زبانهای کلدانی، لاتینی، عربی، فرانسه و ترکی را آموخت. در ١٨٨٩م به درجۀ کشیشی رسید و سپس نایب اسقف استان کرکوک شد. در همین روزگار، زبانهای عبری، یونانی، فارسی، کردی و نیز آلمانی و انگلیسی را فرا گرفت. دانش گسترده و کوششهای مداوم او موجب شد که در ١٩٠٢م، به مقام اسقفی شهر سعرت انتخاب شود. در طی جنگ جهانی اول رئیس عشایر کرد، به نام بدرخان سر از اطاعت دولت عثمانی پیچیده بود و حکام عراقی آن نواحی، از جانب دولت عثمانی درصدد قلع و قمع او بودند. ادیشیر نیز که پیش از آن با بدرخان روابط و مکاتباتی داشت، به خیانت متهم شد و به قتل رسید.
ادیشیر آثار خود را به زبانهای کلدانی، عربی و فرانسوی نوشته است.
آثار وی به زبان عربی اینهاست: ترجمۀ کتاب شهداءالمشرق؛ مدرسة نصیبین الشهیرة؛ معجم الالفاظ الفارسیة المعربة، که تألیف این کتاب نام او را در میان پژوهشگران ایرانی و عرب مشهور ساخته است؛ و تاریخ کلدو و اثور. *
مآخذ
ادیشیر، معجمالالفاظ الفارسیة المعربة، بیروت، ١٩٠٨م؛
بابواسحاق، رفائیل، تاریخ نصاری العراق، بغداد، ١٩٤٨م؛
صائغ موصلی، سلیمان، «فقید العلم السید ادیشیر مطران سعرت الطیب الذکر»، المشرق، بیروت، ١٩٢٥م، شم ٢٣؛
عواد، کورکیس، معجمالمؤلفین العراقیین، بغداد، ١٩٦٩م.
آذرتاش آذرنوش