دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٢٣٩ - آرنج، فرقه
آرنج، فرقه
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٥ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرِنْج، فِرْقه -ye ārenj](a)[ferqe، یا انجمن آرنج، جمعیتی سیاسی و مذهبی مربوط به پرتستانهای ایرلند که در ١٧٩٥م به نام ویلیام سوم (ویلیام آرنج یا گیوم د‘اُرانژ) که جیمز دوم، شاه کاتولیک را شکست داد، تأسیس شد. هدف انجمن حفظ آیین پرتستان و تضمین جانشینی شاهان پرتستان بود. در سدۀ ١٧م با ورود مهاجران پرِسبیتری به آلستِر(ایرلند شمالی)، شورش١٦٤١م و جنگ ١٦٨٨-١٦٩١م که طی آن جیمز دوم میکوشید تا قدرتی را که در انگلستان از دست داده بود، در ایرلند بازیابد، دشمنی دیرین کاتولیکها و پرتستانهای ایرلند شدت گرفت. دردهۀ١٧٩٠م که بهویژه دراستان آرما پرتستانهابههمسایگان کاتولیکشان حمله میکردند، مناسبات میان فرقهها وخیمتر شد. پس از رویارویی مهمی در ١٧٩٥م که به جنگ الماس معروف است، فرقۀ آرنج به صورت انجمن سری با لُژهایی در سراسر ایرلند، و سرانجام در بریتانیای کبیر و بسیاری از مستملکههای بریتانیا تشکیل شد.
در ١٨٣٥م مجلس عوام باتوجه به انجمن آرنج از شاه تقاضا کرد انجمنهای سری را که عضویت در آنها مبنای مذهبی دارد، منحل کند. برای مقابله با راهپیماییهای تحریکآمیز انجمن آرنج رسماً اقداماتی انجام شد (مهمترین راهپیمایی آنها هر سال در ١٢ ژوئیه، سالگرد نبرد آوگْریم یا ورود پیروزمندانۀ سرداران ویلیام سوم به ایرلند، صورت میگرفت).
انجمن آرنج سبب تثبیت مقاومت در برابر قانون فرمانروایی میهنی ١٩١٢م ایرلند شد و هنوز هم پایگاه اصلی پرتستانهای هوادار وحدت با بریتانیا ست. (١٠٠)