دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٥ - آرنم
آرنم
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٥ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْنِم [ārnem]، یا آرْنْهِم(در آلمانی: آرْنْهایْم)، شهر و مرکز اداری استان گِلْدِرلاند(خلدرلاند)، در شرق هلند، بر ساحل شمالی راین سفلا. از این شهر که احتمالاً در محلآبادی رومی آرِناکوم برپا شده، نخستینبار در٨٩٣م یاد شده است. در١٢٣٣م اُتوی دوم، کنتِ گِلدِرن آرنم را به شهر تبدیل کرد و استحکاماتی برای آن ساخت. در ١٤٤٣م شهر به اتحادیۀ هانْسایی پیوست. چون این شهر محل سکونت دوکهای گلدرن بود، غالباً رقیبان بورگونْیی آنها به آن حمله میکردند.
آرنم در ١٥٤٣م به دست شارل پنجم افتاد. وی آنجا را مرکز شورای گلدرلاند قرار داد. در ١٥٨٥م این شهر جزئی از ایالات متحد هلند شد و یکسال بعد سِر فیلیپ سیدنی، شاعر،سیاستمدار و سرباز انگلیسی پس از آنکه در نبرد زوتفِن زخمی شد، در آنجا جان سپرد. آرنم در ١٦٧٢م به دست فرانسویها تصرف، و باروی آن ویرانشد. آرنم در قرن ١٨م دوباره دارای استحکامات نظامی شد، اما در ١٧٩٣م بار دیگر به دست فرانسویها افتاد.
این شهر در دوران جنگجهانی دوم به اشغال نیروهای آلمان درآمد و در سپتامبر ١٩٤٤ صحنۀ نبرد قهرمانانه، اما ناموفق نیروهای هوابرد انگلستان ولهستان با آلمانیها برای تصرف پلهای رود راین بود. بنای یادبود، گورستان و موزهای در اُستِربِک در حومۀ شهر یادآور این نبرد است.
آرنم شهری صنعتی و مرکز جهانگردیاست. صنایع آن شامل تولید فلزات،کشتیسازی و کارخانههای نساجی، کالاهای چرمی، وسایل برقی و مواد شیمیاییاست. آثار برجستۀ معماری این شهر تالار عمومی شهر (ح ١٥٤٠م)، کلیسای کاتولیک رومی سنت والبورخیس(١٤٢٢م)،کلیسای پرتستان خرُته کِرک (سنتاُسِبیوس) مربوط به قرن ١٥م و ساختمان جدید کاخ استانداری است. موزۀ فضای باز هلند (١٩١٢م)، پارک ملی هُخه وِلووه، پارک ملی زویْدِلِکه وِلووِزُم و موزۀ سلطنتی کرولِر ـ مولِر (از بزرگترین مجموعههای هنری هلند) در این شهر قرار دارند.
جمع (برآورد ٢٠٠٦م): ٧٤٦‘١٤١ تن. (١٩٣)