دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٩٤ - ارتیگائو
ارتیگائو
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
شنبه ١٤ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُرْتیگائو [ortīgāʾo]، ژوزه دوارْته رامالیو (١٨٣٦-١٩١٥م/ ١٢٥٢-١٣٣٣ق)، مقالهنویس و روزنامهنگار پرتغالی که به سبب قدرت بیان و مهارتش در نثر پرتغالی و همچنین عشق و علاقهاش به سرزمین بومی خود اشتهار دارد.

وی در ١٩ سالگی کار خود را با تدریس زبان فرانسوی و مقالهنویسی در نشریۀ ژورنال دو پورتو آغاز کرد. در ١٨٦٨م به منظور تصدی مسئولیتی در فرهنگستان علوم عازم لیسبُن شد. در آنجا با پشتکار وجدیت تمام همکاری با جراید پرتغالی را ادامه داد و با نویسندگان و روشنفکران پیشروی چون آنتِرو دِکِنْتال، اُلیوِئیرا مارتینْش، اِسا دِ کِئیرُش و دیگران آشنا شد. در١٨٧١م او و دوست دیرینهاش کئیرش مجلۀ طنزآلود آس فارپاس (نیزهها) را پایهریزی کردند. بعد از عزیمت کئیرش به خارج از کشور در اواخر سال ١٨٧٢م، ارتیگائو ادارۀ مجله را به دست گرفت و تا ١٨٨٨م به تنهایی به کار ادامه داد. در زمان مدیریت او مطالب طنزآمیز مجله به تدریج کمتر شد و به موضوعات ادبی و آموزنده و انتشار اصول عقاید انساندوستی، رئالیسم و فلسفۀ پوزیتیویسم توجه بیشتری مبذول گردید.
اثر مهم و برجستۀ او، هلند در ١٨٨٥م منتشر شد. وی در این کتاب شیوۀ زندگی و دستآوردهای مردم هلند را ستایش، و آنها را به عنوان الگوی مناسب برای مردم پرتغال تأیید میکند. با گذشت زمان، دید سیاسی ارتیگائو محافظهکارانهتر شد. او با انقلاب ١٩١٠م که سلطنت را واژگون و رژیم جمهوری را جایگزین آن کرد، به مخالفت برخاست و به عنوان اعتراض، از مقامهای خود در کتابخانۀ سلطنتی آژودا و فرهنگستان علوم استعفا کرد. مجموعۀ کارهای او بین سالهای ١٩٤٣ و ١٩٤٩م در ٣٩ جلد به چاپ رسید. (١١٦)