دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢١٤٥ - آقاجمال خوانساری
آقاجمال خوانساری
نویسنده (ها) :
محمد کاظم موسوی بجنوردی
آخرین بروز رسانی :
شنبه ١٧ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آقاجمال خوانساری \āqā-jamāl-e xānsārī\، جمالالدین محمد بن حسین بن محمد (د ١١٢٥ ق / ١٧١٣ م)، محدث، اصولی، حکیم، متکلم و فقیه امامی ایرانی. وی در حوزۀ علمیۀ اصفهان نزد پدرش، آقاحسین محقق خوانساری؛ داییاش، ملا محمدباقر محقق سبزواری نویسندۀ ذخیرة المعاد؛ و ملا محمدتقی مجلسی (ه م) درس خواند و سپس در همان حوزه به تدریس معقول و منقول پرداخت (خوانساری، ٢ / ٢١٤؛ مهدوی، ٢٣٨). مشهور است که وی کتاب کلثومننه یا عقاید النساء را تألیف کرده، و در آن رسوم و پندارهای معمول میان زنان آن روزگار ایران را به نقد کشیده است.
آقاجمال را در آرامگاه پدرش که به دستور شاه سلیمان صفوی در تخته فولاد اصفهان ساخته شده بود، به خاک سپردند (حر عاملی، ٢ / ٥٧؛ مدرس، ١ / ٥٤).
از آقاجمال آثار بسیار و سودمندی به جا مانده که برخی از آنها به چاپ رسیده، و تقریباً همۀ آنها در کتابخانههای ایران (و بعضاً بیرون از ایران) موجود است (برای نمونۀ آثار او، نک : آقابزرگ، ١ / ٣٦٧، ٧ / ٢٥٤، ١٠ / ١٩٥، ١٣ / ٦٤، ١٤ / ٨٢، ١٥ / ٧٩).
مآخذ
آقابزرگ، الذریعة؛
حر عاملی، محمد، امل الآمل، به کوشش احمد حسینی، قم، ١٣٦٢ ش؛
خوانساری، محمدباقر، روضات الجنات، به کوشش اسدالله اسماعیلیان، تهران، ١٣٩٠ ق؛
مدرس، محمدعلی، ریحانة الادب، تبریز، ١٣٤٦ ش؛
مهدوی، مصلحالدین، تذکرة القبور، اصفهان، ١٣٤٩ ش.
کاظم موسوی بجنوردی (دبا)