دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٥٢ - اقدام
اقدام
نویسنده (ها) :
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٨ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اقدام \eqdām\، روزنامهای فارسی که در دو دورۀ مجزا به سردبیری عباس خلیلی در تهران انتشار یافت.
اقدام در دورۀ نخست، نشریهای خبری و اجتماعی بود که در آغاز ٣ بار در هفته، و از ١٣٠٠ تا اواخر ١٣١٠ ش روزانه منتشر میشد. گرایش این روزنامه اسلامی بود و از رژیمی حمایت میکرد که با کودتای ١٢٩٩ ش به قدرت رسیده بود. در بهمن ١٣٠١، ظاهراً بهعنوان بخشی از سیاستهای انقباضی رضاخان، یکبار توقیف، و ٤ شمارۀ آن با نام بیداری منتشر شد. اقدام در ٤ صفحۀ پنجستونی با ابعاد ٥٤×٤١ سانتیمتر انتشار مییافت.
در دورۀ بعد، از دی ١٣٢١ تا زمستان ١٣٢٧، ٣ بار در هفته منتشر شد. در آغاز کار، نشریهای مستقل بود و از ابتدای سال ١٣٢١ ش از سید ضیاء طباطبایی حمایت میکرد، اما از سال بعد بهشدت مخالف او شد. بعدها از حزب ناشناختۀ یاران حمایت کرد (در شمارههای مختلف سالهای ١٣٢١-١٣٢٢ ش). از ١٣٢٤ ش بهبعد، از ملیگرایان، و بعداً از دکتر محمد مصدق هواداری کرد. هر شمارۀ اقدام سرمقالهای قوی به قلم خود خلیلی داشت. حملات اقدام به متفقین و برخی حکومتهای وقت، چند بار به توقیف آن انجامید و در هریک از دورههای توقیف با نشریۀ دیگری جایگزین شد. خود خلیلی نیز در این دورهها بارها بازداشت، و چند ماه پس از آخرین توقیف انتشار نشریه، بهعنوان سفیر ایران به اتیوپی فرستاده شد.
اقدام در دورۀ دوم، در ٤ صفحۀ پنجستونی با ابعاد ٥٠×٣٤ سانتیمتر منتشر میشد. این روزنامه مصور، با بهای هر شماره ٢ ریال، و اشتراک سالیانه ٢٠٠ ریال بود که این بها در سالهای آخر افزایش یافت. دورههای ناقص هر دو دورۀ روزنامه در برخی کتابخانهها موجود است.
مأخذ
Iranica.
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه