دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٦٣ - آزاد، نشریه
آزاد، نشریه
نویسنده (ها) :
حمیدرضا شایگان فر
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٣ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آزاد [āzād]، نشریهای سیاسی ـ خبری که بهصورت هفتگی در شهر دهلی با چاپ سنگی در ١٣٠٢ق/ ١٨٨٥م منتشر میشده است (براون، ٢/ ١٦٩؛ برزین، ١٢). از این نشریه، نه نسخهای دردست است و نه اطلاع درخور توجهی، اما از آنجا که میان این نشریه و روزنامۀ سید الاخبار، به مدیریت آقا سیدآقا شیرازی (تأسیس: ١٣٠٢ق در حیدرآباد دکن)، مشاجرات قلمی و ادبی در جریان بودهاست، از طریق روزنامۀ سید الاخبار به وجود چنین هفتهنامهای پی بردهاند (براون، همانجا؛ رابینو، ٣٧، ٣٨).
در اوایل سدۀ ١٤ق نشریههای دیگری با عنوان آزاد منتشر شده است: ازجمله، در کلکته، در ١٣١٧ق به مدیریت سیدحسن کاشانی؛ در تبریز، در ١٣٢٤ق به مدیریت میرزا رضاخان تربیت؛ در تهران، در ١٣٢٧ق، به مدیریت ملک المورخین؛ در تبریز در ١٣٤٠ق، به مدیریت ابوالقاسم مراغه(صدر هاشمی، ١/ ١٣٨-١٤٢).
مآخذ
برزین، مسعود، شناسنامۀ مطبوعات ایران، تهران، ١٣٧١ش؛
براون، ادوارد، تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران در دورۀ مشروطیت، ترجمۀ محمد عباسی، تهران، ١٣٣٧ش؛
رابینو، ی. ل.، روزنامههای ایران، ترجمۀ جعفر خمامیزاده، تهران، ١٣٧٢ش؛
صدر هاشمی، محمد، تاریخ جراید و مجلات ایران، اصفهان، ١٣٦٣ش.
حمیدرضا شایگانفر