دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٦٠٨ - آرتسیباشف
آرتسیباشف
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ١١ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْتْسیباشِف [ārtsībāšef]، میخائیل پترُویچ (١٨٧٨-١٩٢٧م/ ١٢٥٧-١٣٠٥ش)، نثرنویس روس که آثارش به علت بدبینی بیش از حد و جنبههای غیراخلاقیِ آنها شهرت یافتند.
انتشار رمان سانین در ١٩٠٧م شهرت و نیز بدنامی زیادی برای آرتسیباشف به دنبال داشت. در پی شکست انقلاب ١٩٠٥م، موج بدبینی و کلبی مسلکی بر عالم ادبیات روسیه مستولی شد که نمایندۀ افراطی آن سانین بود. نفوذ ادبی تولستوی در این کتاب و نیز در دیگر آثار آرتسیباشف مشهود است؛ او در پرداختن به مسائل مابعدطبیعی و اخلاقی، برخلاف تولستوی، جز در مـورد واقعیتهای بـه اصطلاح اولیـه ــ کـه از نظر او مسـائل جنسی و مرگ است ــ موضعی منفی دارد. منتقدان محافظهکار او را به سبب غیراخلاقی بودنش محکوم کردند و منتقدان متجدد در او هیچ مزیتی نیافتند، ولی او برای مدتی محبوبیت زیادی یافت. برخی از نمایشنامههایش دارای ارزش ادبی است. نویسندگان دوران شوروی آرتسیباشف را به دلیل «منحط بودنش» مورد حمله قرار دادند؛ او در ١٩٢٣م از کشورش اخراج، و سانین و دیگر آثارش تحریم شد. (١٠٠)