اِستـون \ [e]sto(ow)n\ ، ادوارد دیـورِل (١٩٠٢- ١٩٧٨م/ ١٢٨٠-١٣٥٧ش)، معمار آمریکایی. او در شهر فِیِت ویل در ایالت آرکانزاس (آرکِنسو) زاده شد. در «دانشگاه آرکانزاس در فیت‌ویل» به تحصیل هنر پرداخت (١٩٢٠-١٩٢٣م) و تحصیلات خود را، در رشتۀ معماری، در دانشگاه هاروارد (١٩٢٦-١٩٢٧م) و مؤسسۀ فنّاوری ماساچوست (١٩٢٧- ١٩٢٨م) پی گرفت. در ١٩٢٧م برندۀ بورسی دو ساله شد که به او امکان تحصیل و سفر در اروپا را می‌داد. او در همین دوره با معماری مدرن اروپا آشنا شد. سپس به آمریکا بازگشت و در دفاتر معماری شهر نیویورک مشغول به کار شد.
استون در ١٩٣٣م یکی از نخستین خانه‌های سبک مدرن در شرق آمریکا را در بِدفِردفالزِ ایالت نیویورک طراحی کرد. او در ١٩٣٦م دفتر معماری مستقل خود را در شهر نیویورک بنیاد نهاد و در طراحی موزۀ هنر مدرن (١٩٣٧م)، نخستین ساختمان به سبک بین‌المللی در شهر نیویورک، با فیلیپ گودوین همکاری کرد. وی در جنگ جهانی دوم، از ١٩٤١ تا ١٩٤٥م، در مقام رئیس بخش برنامه‌ریزی و طراحی هوانیروز ارتش ایالات متحده خدمت کرد. او از ١٩٤٦ تا ١٩٥٢م، به‌عنوان دانشیار، به‌ تدریس معماری در دانشگاه یِیل پرداخت.
استون در آغاز کار، تحت تأثیر سبک بین‌المللی قرار گرفت که ویژگی‌اش معماری بی‌پیرایه و کارکردی بود و در آن، تزیین جایی نداشت؛ اما او در کارهای بعدی‌اش به عناصر تزیینی، همچون نماهای مشبک، و گونه‌ای از معماری معاصر گرایش یافت که در آن، به تزیین و پرداختن به جزئیات اهمیت داده می‌شد. نمونۀ برجستۀ کارهای این دورۀ او، که آغاز آن دهۀ ١٩٥٠م بود، سفارت ایالات متحده در دهلی نو (١٩٥٤-١٩٥٨م) است. در این اثر از معماری سنتی مناطق گرمسیری هندوستان و عناصری از معماری اسلامی، مانند دیوارهای مشبک و حوضها و فواره‌های درون ساختمان، استفاده شده است. این ساختمان بسیار مورد توجه قرار گرفت و سفارش طراحی چندین پروژه در خارج از آمریکا را برای استون به ارمغان آورد.

از دیگر آثار مهم او طراحی غرفۀ آمریکا در نمایشگاه جهانی ١٩٥٨م بروکسل بود. این غرفه که پلانی گرد، به قطر ١٠٤ متر، و سقفی نیمه‌شفاف داشت که بدون ستون برپا نگاه داشته شده بود، نیز توجه بسیاری را برانگیخت. هتل اِل پاناما (١٩٤٦م) در شهر پاناما، که یکی از نخستین نمونه‌های کاربرد بالکنهای کنسولی (طره‌ای) در هتلهای تفریحی در آن دیده می‌شود، از دیگر آثار مهم استون در خارج از آمریکا به شمار می‌رود.
از طراحیهای برجستۀ استون در آمریکا، می‌توان این نمونه‌ها را برشمرد: موزۀ هانتینگتِن هارتفِرد یا نگارخانۀ هنر مدرن (١٩٥٩-١٩٦٤م؛ امروزه: مرکز فرهنگی نیویورک) در شهر نیویورک، مرکز هنرهای نمایشی جان اف کِنِدی (١٩٧١م) در شهر واشینگتن، و بیمارستان شبه‌جزیرۀ مانتِرِی (١٩٦٣م) در کالیفرنیا. از مهم‌ترین آسمان‌خراشهایی که او طراحی کرده است، می‌توان ساختمان ٥٠ طبقۀ برج جنرال موتورز (١٩٦٤م) در شهر نیویورک و ساختمان ٨٠ طبقۀ برج استاندارد اویل ایندیانا (١٩٧٤م؛ امروزه: ساختمان آموکو) در شیکاگو را نام برد.
بسیاری از منتقدان، شیوۀ طراحی تزیین‌گرایانه‌ای را که استون از دهۀ ١٩٥٠م به کار گرفت، توده‌گرایانه (پوپولیستی)‌ می‌دانستند و هم مدرنیستهایی چون زیگفرید گیدیون، هم پسا مدرنیستهایی چون رابرت وِنتوری، از کارهای او انتقاد کردند. با این همه، او در این آثار دو اصل را به کارگرفت که خودِ پسامدرنیستها در معماری پس از جنگ جهانی دوم مطرح کردند، یعنی نشان دادن مقیاس انسانی در ساختمانهای بزرگ، و اهمیت دادن به تزیین.

استون زندگی‌نامۀ خود را با عنوان «فرگشت یک معمار» در ١٩٦٢م، و «معماری اکنون و آینده» را در ١٩٦٧م به چاپ رساند.

مآخذ

CE, ٦th edition;
DA;
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨;
GSE ;
ME, ٢٠٠٨.
بخش هنر و معماری جهان