آسین ‌پالاسیوس \āsīn pālāsiyos\، یا آسین پالاثیوس، میگِل (١٨٧١-١٩٤٤ م / ١٢٥٠-١٣٢٣ ش)، خاورشناس و پژوهشگر نامدار اسپانیایی. او دارای آراء انقلابی دربارۀ تأثیر اندیشه‌های نام‌آوران اسلام در فرهنگ اروپایی و جهان مسیحیت بود.
آسین پالاسیوس در ٥ ژوئیه در ساراگوسا، مرکز منطقۀ خودمختار آراگون، در اسپانیا زاده شد. پدرش، پابلو آسین، بازرگانی میانه‌حال بود. میگل دورۀ ابتدایی و متوسطه را در همان شهر بـه پایان رسانید و از مدرسۀ ژِزوئیتها (یسوعیان) فارغ‌التحصیل شد. سپس وارد دانشکدۀ ادبیات دانشگاه ساراگوسا شد. وی در ضمنِ آموزش دانشگاهی، در مدرسۀ دینی همان شهر نام نوشت و به‌عنوان کشیش، کار خود را در یکی از کلیساهای شهر آغاز کرد. او در دورۀ تحصیلات دانشگاهی از وجود خولیان ریبِرا (١٨٥٩-١٩٣٤ م)، استاد خاورشناس اسپانیایی، بهره برد و زبان و ادبیات عربی را نزد وی آموخت. پس از دریافت لیسانس، برای ادامۀ تحصیل، به مادرید رفت و در ١٨٩٦ م، پایان‌نامۀ دکتری خود را دربارۀ ابوحامد غزالی با درجۀ ممتاز گذراند. در ١٩١٩ م به عضویت فرهنگستان سلطنتی اسپانیا برگزیده شد و خطابه‌ای با عنوان «رستاخیز اسلامی در کمدی الٰهی» برخواند. در ١٩٢٤ م، به‌مناسبت عضویت در فرهنگستان سلطنتی تاریخ، طی خطابه‌ای نتیجۀ پژوهشهای خود را در باب کتاب الفِصَل ابن‌حزم ارائه داد. وی در ١٢ اوت در سان‌سِباستیان درگذشت (گارثیا گومث، ٢٦٧-٢٧١؛ عقیقی، ٢ / ١٩٥).
آسین پالاسیوس یکی از بهترین معرفان تمدن شکوهمند اسلام در اندلس، و مدافع سرسخت تأثیر فرهنگ اسلامی و اندیشه‌های متفکران مسلمان بر تفکر اروپایی و مسیحیت متأخر است. او نشان داد که دانته در کمدی الٰهی خود به‌شدت از فرهنگ ایرانی و اسلامی تأثیر پذیرفته است (پالنسیا، ٢٧٣). در ١٩٠٤ م، با نگارش مقاله‌ای در «یادنامۀ کودِرا» اعلام کرد که قدیس توماس آکوئیناس (١٢٢٥-١٢٧٤ م) در الٰهیات تحت تأثیر اندیشه‌های ابن‌رشد (٥٢٠-٥٩٥ ق / ١١٢٦- ١١٩٩ م) بوده است (همو، ٢٧٢). وی همچنین بازنمود که «منازعۀ حمار»، اثر آنسلم تورمدا (١٣٦٢-١٤٢٣ م)، راهب کاتالونیایی، چیزی نیست جز بخشهایی از کتاب اخوان الصفا که تورمدا آنها را سرقت کرده، و به خود نسبت داده است (همو، ٢٦١). نیز اثبات کرد که یوحنای صلیبی (١٥٤٢-١٥٩١ م)، صوفی و شاعر اسپانیایی، اندیشه‌های خویش را از ابن‌عَبّاد رُندی (٧٣٣-٧٩٢ ق / ١٣٣٣-١٣٩٠ م)، از صوفیان نامدار اندلس، وام گرفته است (بوورینگ، ١٣٧-١٣٨).
آثار آسین پالاسیوس عبارت‌اند از: «ابن‌مَسَرَّه و مکتب او»؛ «عقیده، اخلاق و پارسایی از دیدگاه غزالی»؛ ترجمۀ اثر مشهور ابن‌حزم به‌نام الفِصَل فی الملل و الاهواء و النحل؛ «ابن‌عربی، صوفی مغربی»؛ «آخرت‌شناسی اسلامی در کمدی الٰهی»؛ انتشار متن و ترجمۀ محاسن المجالس، اثر صوفی نامدار، ابن‌عریف؛ «زندگی صوفیان اندلس»؛ و انتشار «منازعۀ حمار» تورمدا (اوزکیزا، ٩١؛ شیپرگس، ٢٥٠؛ وات، ٨٧-٨٨؛ عقیقی، ٢ / ١٩٥-١٩٧؛ مارگلیوث، ٨٤٦-٨٤٧).

مآخذ

عقیقی، نجیب، المستشرقون، قاهره، ١٩٦٤-١٩٦٥م؛
نیز:

Böwering, G., «Miguel Asín Palacios, Saint John of the Cross and Islam, tr. H. W. Yoder and E. H. Douglas», Journal of the American Research Center in Egypt, ١٩٨٣, vol. XX;
García Gómez, E., «Don Miguel Asin (١٨٧١-١٩٤٤)», Al-Andalus, Madrid, ١٩٤٤, vol. IX;
Margoliouth, D. S., «Ibn al-Arif, Mahasin al-Majalis, tr. M. Asin Palacios», Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, ١٩٣٤, no. ٤;
Palencia, A. G., «Islam and the Occident», Hispania, ١٩٣٥, vol. XVIII, no. ٣;
Schipperges, H., «Zur Wirkungsgeschichte des Arabismus in Spanien», Sudhoffs Archiv, Wiesbaden, ١٩٧٢, vol. LVI;
Uzquiza, A. and M. M. Lucini, «Books on Arabic, Islamic and Related Subjects Published in Spain ١٩٨٣-١٩٩٠ (Part I)», British Journal of Middle Eastern Studies, ١٩٩١, vol. XVIII, no ١;
Watt, W. M., «The Mystical Philosophy of Ibn Masarra and His Followers ... », Middle East Journal, ١٩٨٠, vol. XXXIV, no. ١.

رضا رضازاده لنگرودی (دبا)