دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٧٣١ - ادهم
ادهم
نویسنده (ها) :
غلامعلی آریا
آخرین بروز رسانی :
شنبه ٢٣ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَدْهَم [adham]، میرزا ابراهیم (د ١٠٦٠ق/١٦٥٠م)، فرزند میرزا محمدرضی آرتیمانی، از شعرای شیعیمذهب و قلندروش عصر صفویه. او در حدود سال ١٠٢٠ق/١٦١١م در آرتیمان تویسرکان به دنیا آمد و در خانوادهای اهل شعر و ادب پرورش یافت. پدر وی از شاعران صوفیمشرب بود که در اصفهان به جمع میرزایان دفتر شاهعباس اول درآمد و سپس با زنی از خاندان صفوی ازدواج کرد.
ادهم همچون بسیاری از شاعران دیگر عصر صفوی به هند رفت و سرانجام، در همانجا در شاهجهانآباد (دهلی) درگذشت.
اشعار میرزا ابراهیم به سبک شاعران سبک هندی، و مشحون از ابهام و تمثیل است. وی ابیاتی نیز در ستایش خاندان عصمت سروده است. برخی شمار اشعار وی را ٥ هزار و برخی دیگر بیش از ١٠ هزار بیت دانستهاند.*
مآخذ
آزاد بلگرامی، غلام علی، مآثرالکرام(سروآزاد)، بهکوشش عبدالله خان، لاهور، ١٩١٣م؛
پارسا، عبدالرحمان، ارمغان،١٣١٧ش، س١٩، شم ٩-١٠؛
سرخوش، کلمات الشعراء، به کوشش صادق علی دلاوری، لاهور، ١٩٤٢م؛
صدیق حسن خان، محمد، شمع انجمن، بهوپال، ١٢٩٣ق؛
صفا، ذبیحالله، تاریخ ادبیات در ایران، تهران، ١٣٦٤ش؛
علی حسن خان، صبح گلشن، کلکته، ١٢٩٥ق؛
کشن چند، اخلاص، همیشه بهار، به کوشش وحید قریشی، کراچی، انجمن ترقی اردو؛
گلچین معانی، احمد، تذکرۀ پیمانه، مشهد، ١٣٥٩ش؛
نصرآبادی، محمدطاهر، تذکره، تهران، ١٣١٧ش.
غلامعلی آریا