دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٠٩٨ - ارس
ارس
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٣ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُرْس [ors]، هریک از حدود ٦٠ تا ٧٠ گونۀ درختان یا درختچههای همیشه سبزِ خوشبو که جنس ارس از تیرۀ سرو (کوپْرِساکه) را تشکیل میدهند و در سراسر نیمکرۀ شمالی پراکندهاند. برگهای تازۀ ارس سوزنی، ولی برگهای رسیدۀ آن به شکل درفشاند و به صورت گسترده و جفتجفت یا در حلقههای ٣تایی قرار میگیرند. برخی گونههای ارس برگهایی کوچک و فلس مانند دارند که اغلب بر روی آنها غدۀ چربی وجود دارد و نزدیک به هم بر شاخههای کوچک گرد یا چهارگوش فشرده شدهاند. ساختارهای تولیدمثل نر و ماده معمولاً بر روی گیاهان مجزا قرار دارند. مخروطهای این گیاه که رنگشان قهوهای مایل به قرمز یا نزدیک به آبی است، گوشتی و شبیه به سِتهاند و اغلب پوششی مومی به رنگ خاکستری دارند. این مخروطها طی یـک تـا ٣ فصل میرسند و هـریک از آنها ١-١٢ دانـه ــ و معمولاً ٣ دانه ــ دارند.
ارس معمولی یا سرو کوهی درختچهای با شاخههای گسترده است که به وفور در زمینهای سنگلاخ سراسر نیمکرۀ شمالی پراکنده است. واریتههای تزیینی بسیاری از اینگونه پدید آمدهاند.
مای مَرز یا اَبهَل (یونیپِروس سابینا) نیز گیاهی از همین جنس است. (١٠٣)