دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٣٨٠ - اسماعیل کاشانی
اسماعیل کاشانی
نویسنده (ها) :
مریم همایونی افشار
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ١١ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اسماعیلِ کاشانی \ esmāˀil-e kāšāni\ ، بافندۀ سدۀ ١١ و ١٢ق/ ١٧م. از او بیرقی ابریشمی به بلندی ٢٢٠ سانتیمتر در یک مجموعۀ خصوصی موجود است («کاتالوگ...»، ٢٠١). این بیرق دارای طرحها و نقشهای اسلیمی به رنگ طلایی بر زمینۀ سبز، و ٦ عدد کتیبۀ محصورشده در اشکال ترنجی و قلبمانند است. بافت ماهرانۀ پارچه و خطوط کتیبهها نشاندهندۀ استادی اسماعیل کاشانی در بافندگی و کتیبهنگاری پارچه است (نک : اَکِرمَن، ٢١٢٤-٢١٢٥). در بخش عریض این بیرق، ترنج بزرگی قرار دارد که کتیبهای در داخل آن به خط ثلث عالی، شامل سورۀ نصر و تاریخ ١١٠٧ق، نوشته شده است. در پایین ترنج بزرگ، ترنج کوچکی است که نام بافنده و بیتی که مادهتاریخ آغاز و پایان بافت پارچه (١١٠٦-١١٠٧ق/ ١٦٩٥-١٦٩٦م) را مشخص میکند، در میان آن به خط نستعلیق نوشته شده است. ٣ کتیبه در داخل اشکال قلبمانند در گوشههای بیرق، و یک کتیبه نیز در وسط یکی از اضلاع، شامل عبارات دینی قرآنی به خط نسخ، دیده میشود (همانجا؛ نیز نک : SPA, pl.١٠٧٠, fig. A).
مآخذ
Ackerman, Ph., «Textiles of the Islamic Periods» ( A: History), SPA;
Catalogue of the International Exhibition of Persian Art, London, ١٩٣١;
SPA.
مریم همایونی افشار