دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٣٥ - آریبالس
آریبالس
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ٤ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آریبالُس [ārībālos] (در یونانی: آروبالُس)، ظرف کوچک و گردن باریک یونانی به شکل کروی یا تخممرغی. آریبالس که معمولاً چون جاعطری یا جاروغنی، خصوصاً توسط پهلوانان در حمام بهکار میرفت، مقتبس از ساغر گوی مانندی بود که به «شیوۀ هندسی» (سدۀ ٩قم) در یونان ساخته میشد و شکل مشخص خود را در آغاز پیدایی شیوۀ «اصل قرنتی» (کُرَنتی آغازین؛ سدۀ ٨قم) به دست آورد. از روی شماریآریبالسها که متعلق به سدۀ ٧ و اواخر سدۀ ٨قم بوده است، میتوان تحول یافتن آنها از شکل کروی به شکل تخممرغی و سپس به نوعی متفاوت با سر تیزهدار و جسیم و سرانجام دوباره به شکل کروی را پیجویی کرد. در عین حال مشاهده میشود که این نوع ظرف گویمانند قرنتی دستهای کوچک و دهانهای به شکل قرصی پهن داشت که شکل آن غالباً با شکل محیط بدنۀ ظرف همسان بود. بعدها آریبالسها با دهانهای به شکل ناقوس و دو دسته با اندکی برآمدگی در انتهایشان و ته کاملاً صاف ساخته شدند. (١١٩)
