دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٤٧٥ - اشپیری
اشپیری
نویسنده (ها) :
بخش ادبیات جهان
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ١٢ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اشپیری \ešpīrī\، یوهانا، با نام خانوادگی پدری هویسر (١٨٢٧-١٩٠١ م / ١٢٤٢- ١٣١٩ ق)، نویسندۀ سویسی. یوهانا در روستایی نزدیک شهر زوریخ زاده شد. در ١٨٥٢ م، با وکیلی به نام بِرنارد اشپیری ازدواج کرد و در همان شهر اقامت گزید.
او برای کودکان داستان مینوشت و هایدی (١٨٨٠-١٨٨١ م، ٢ ج)، مشهورترین اثرش، در سراسر جهان شناخته شده است. این اثـر ــ که چنـد بـار با عنـوانهای گوناگـون، ازجمله: هایدی (١٣٥٦ ش)، هایدی (دختر کوهستان) (١٣٤٠ ش)، و سرگذشت هایدی (١٣٥٤ ش)، به فارسی ترجمه و منتشر شده است ــ ماجرای دختر یتیمی است که با پدربزرگش در کوهستانهای آلپ زندگی میکند. وصفهای زیبا و درک دیدگاهها و دنیای عواطف و احساسات کودکان در این داستان، شهرت جهانی دارد.
اشپیری برای نوشتن این داستان از خاطرات کودکی خود و ماجراهایی که در خانوادهاش نقل میشد، مایه گرفته است. او دربارۀ کودکان سویسی داستانهای بلند و کوتاه بسیاری نوشته است، اما هیچکدام به شهرت هایدی دست نیافتهاند. چندین فیلم، ازجمله مشهورترین آنها (١٩٣٧ م) با بازی شِرلی تِمپِل، بازیگر نامدار آمریکایی، بر اساس ماجراهای هایدی ساخته شده است.
اشپیری با نگرش روانشناختی عمیق به جهان ذهنی کودکان راه مییابد و اندوه و شادی آنها را با توانایی بسیار و نیز همراه با شوخطبعی وصف میکند. کودکانْ خود را در هایدی بازمییابند و ازاینرو ست که بدان دل میبندند.
مآخذ
فهرست کتابهای فارسیشدۀ چاپی (از آغاز تا سال ١٣٧٠ ش)، بهکوشش محسن ناجی نصرآبادی و دیگران، مشهد، ١٣٨٠ ش؛
نیز:
Britannica, ٢٠١٠;
Columbia, ٦th edition;
Encarta, ٢٠٠٩.
بخش ادبیات جهان