دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٢٠٧ - ارمغان
ارمغان
نویسنده (ها) :
پیرایه یغمایی
آخرین بروز رسانی :
جمعه ٦ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَرْمَغان [armaqān]، ماهنامهای ادبی، تاریخی، علمی و اجتماعی به زبان فارسی که نزدیک به نیم سده در تهران منتشر میشده است. دورۀ اول مجله، حدود ٢٢ سال، از بهمن ١٢٩٨ تا دی ١٣٢١، مشتمل بر ٢٣٦ شماره به سرپرستی مدیر و مؤسس آن حسن وحید دستگردی اصفهانی انتشار یافت.
وحید دستگردی از مشروطهخواهانی بود که در آغاز جنگ جهانی روزنامۀ درفش کاویان را با سیاست جانبداری از آلمان بنیاد نهاد و چون انگلیسیان قصد دستگیری او را داشتند، به کوههای بختیاری گریخت. از آن پس، او که از سیاست کناره گرفته بود، در ١٢٩٨ش به پایمردی ظهیرالدوله (صفی علیشاه)
عضو انجمن اخوت شد و تا دی ماه ١٣٢١ که درگذشت، مجلۀ ارمغان را منتشر کرد. پس از مرگ مؤسس مجله، انتشار آن ٥ سال متوقف شد، اما از فروردین ١٣٢٧، دورۀ دوم مجله با مدیریت فرزند ارشد وی محمود وحیدزادۀ دستگردی (نسیم) آغاز شد و با توقفی ٧ ساله (١٣٢٩-١٣٣٦ش) تا آذرماه ١٣٥٧ ادامه یافت. این مجله همراه با چاپ مقالات تحقیقی، به چاپ اشعار کسانی چون ایرج میرزا، فرصت شیرازی، شوریدۀ شیرازی، علیاصغر حکمت، ملکالشعرای بهار، سعید نفیسی، ناظرزادۀ کرمانی، صادق سرمد و شهریار میپرداخت، و همچنین چهرههای فراموش شدۀ ادب فارسی را زنده میساخت و به شعر زنان ایرانی نیز توجه داشت.
در این مجله مقالاتی دربارۀ نویسندگان پارسیگوی افغان، مقالاتی دربارۀ شعرای فرانسه، و داستانهایی چون «ده نفر قزلباش» به چاپ میرسید.*
مآخذ
افشار، ایرج، فهرست مقالات فارسی، تهران، ١٣٥٦ش؛
برهان آزاد، ابراهیم، «وحید دستگردی»، پیام نوین، تهران، ١٣٤٠ش، س ٤، شم ٧؛
بونکو، تویو، فهرست کتابهای چاپی فارسی موجود در ژاپن، توکیو، ١٣٦٢ش؛
بیضایی، پرتو، «سومین سال وفات استاد فقید وحید دستگردی»، یادگار، تهران، ١٣٢٤ش، س ٢، شم ٥؛
رضازاده شفق، صادق، تاریخ ادبیات ایران، تهران، ١٣٥٢ش؛
صدر هاشمی، محمد، تاریخ جراید و مجلات ایران، تهران، ١٣٦٣ش؛
ماخالسکی، ف.، «وحید دستگردی و ارمغان او»، ترجمۀ محمد وحید دستگردی، ارمغان، تهران، ١٣٥١ش، س ٥٤، شم ٨؛
وحیدنیا، سیفالله، «یادداشتهای پراکنده دربارۀ وحید»، یادنامۀ وحید، تهران، ١٣٥٨ش.
پیرایۀ یغمایی