اِستابز \ [e]stābz\ ، جـرج (١٧٢٤- ١٨٠٦م/ ١١٣٦- ١٢٢١ق)، نقاش انگلیسی. او در به تصویر کشیدن واقع‌گرایانۀ جانوران، به‌ویژه اسبها، استاد بود.
جرج استابز در شهر لیوِرپول در انگلستان زاده شد. پدرش چرم‌سازی ثروتمند بود. با اینکه جرج مدت کوتاهی نزد نقاشی کارآموزی کرده بود، اساساً هنرمندی خودآموخته بود. او از کودکی به کالبدشناسی (آناتومی) و مقایسۀ اندامهای جانوران با یکدیگر علاقه‌مند شد. در حدود سال ١٧٤٥م به شهر یورک رفت تا در بیمارستان آنجا کالبدشناسی بیاموزد. در آنجا به یکی از پزشکان در کالبدشکافی کمک می‌کرد و برای رسالۀ او دربارۀ مامایی تصویرهایی نقاشی کرد. سپس برای چاپ این تصویرها روشهای گراورسازی را نزد خود آموخت. این رساله در ١٧٥١م منتشر شد و ١٨ تصویری که استابز برای آن ساخت، نخستین آثار برجا‌مانده از اوست.
استابز در ١٧٥٤م سفر کوتاهی به ایتالیا کرد و آثار هنر کلاسیک را از نزدیک دید. این سفر باور او را به اینکه طبیعت برتر از هنر کلاسیک است، تقویت کرد. او احتمالاً در ١٧٥٦م مطالعۀ دقیق و همه‌جانبۀ کالبدشناسی اسبها را که نخستین ‌بار در بیمارستان یورک به فکرش رسیده بود، آغاز کرد.
استابز خانه و مزرعه‌ای در یکی از روستاهای لینکِن‌شِر، در نزدیکی کارگاههای چرم‌سازی اجاره کرد تا بتواند به لاشۀ اسبها برای پژوهشهایش دسترسی داشته باشد. او به مدت ١٨ ماه لاشۀ اسبهای بسیاری را کالبدشکافی و تشریح کرد و از مراحل کارش طرحها و یادداشتهایی فراهم ساخت. هدف او از این کار، درک کامل کالبدشناسی اسبها برای درست به تصویر کشیدن آنها بود. او در حدود سال ١٧٦٠م به طور دائم به لندن نقل‌مکان کرد و در ١٧٦٦م کتاب «کالبدشناسی اسبها» را منتشر ساخت که تبدیل به کتاب مرجع، هم برای هنرمندان و هم برای طبیعی‌دانان شد‌. استابز تصاویر این کتاب را خود با شیوه‌ای استادانه به صورت گراور درآورد. این کتاب که حتى امروزه نیز دقت و زیبایی طرحهایش ستایش برانگیز است، استابز را به‌عنوان بهترین تصویرگر اسبها به شهرت رساند و سفارشهای بسیاری برای به تصویر کشیدن اسبهای مسابقه به همراه صاحبان یا مهترانشان برای او به ارمغان آورد. بیشتر سفارشها از طبقۀ اشراف انگلیسی بود که به اسب و سوارکاری علاقۀ بسیار داشتند.
استابز افزون بر تک‌چهرۀ (پرترۀ) اسبها، در ساختن منظره و تصاویر گله‌های اسب، حیوانات خانگی و اهلی، جمعهای خانوادگی در کنار کالسکه، و جانوران وحشی و ناآشنا نیز استاد بود. حملۀ شیر به اسب موضوع چندین اثر اوست. این صحنه که برخلاف آرامش موجود در بیشتر نقاشیهای استابز، سرشار از هیجان و ترس است، خشونت طبیعت را می‌نمایاند و دارای ویژگیهای سبک رُمانتیسم است که در نسل پس از استابز، فراگیر شد. او شاید این موضوع را در سفر به ایتالیا، از آثار کلاسیک الهام گرفته باشد.

محبوبیت نقاشیهای استابز در دهۀ ١٧٨٠م رو به کاهش نهاد و او سالهای پایانی زندگی را با سختی گذراند. او در این سالها روی کتابی دربارۀ کالبدشناسی تطبیقی انسان و جانوران کار می‌کرد و برای آن، ١٠٠ طرح و ١٨ گراور فراهم آورد. کتاب «آثار کالبدشناختی جرج استابز٣» در سال ١٩٧٥م به چاپ رسید.
استابز نقاشی چیره‌دست بود و در تکنیکهای گوناگون، همچون نقاشی با رنگهای لعابی روی مس و سفال، و نیز گراور و کلیشه‌سازی مهارت داشت. اشتیاق او برای دست یافتن به شناخت همه‌جانبه از موضوعهای نقاشی‌اش، او را در شمار چهره‌های جنبش روشنگریِ سدۀ ١٨م جای می‌دهد، جنبشی که اندیشه‌های سنتی را به کناری نهاد و به عقل‌گرایی روی آورد.

مآخذ

CE, ٦th edition;
DA;
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨;
GLE ;
ME, ٢٠٠٥;
OCA;
Schirmer Encyclopedia of Art, ed. A. Landi, New York, ٢٠٠٢.
بخش هنر و معماری جهان