دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٧٠ - آقا دربندی
آقا دربندی
نویسنده (ها) :
محمد کاظم موسوی بجنوردی
آخرین بروز رسانی :
شنبه ١٧ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آقا دربندی \āqā darbandī\، آخوند ملا آقا بن عابد بن رمضانعلی بن زاهد شروانی، معروف به «فاضل دربندی حایری» (د ١٢٨٦ ق / ١٨٦٩ م)، فقیه، اصولی، رجالی، محدث، متکلم و واعظ شیعی امامی. دربندی در اخلاص و دوستی نسبت به اهلبیت پیامبر اسلام (ص)، بهویژه نسبت به امام حسین (ع)، شهرت بسیاری داشت (قمی، ١٥٣)، چنانکه در روز دهم محرم، لباس خود را درمیآورد، لنگی بر خود میبست، خاک بر سر میریخت، گِل بر بدن میمالید و بدین هیئت بر منبر میرفت (دربارۀ علاقـۀ او به امام حسیـن (ع)، نک : اعتمادالسلطنه، ١٨٩؛ تنکابنی، ١٠٩). او در مبارزه با بابیها سرسخت بود. وقتی بابیها در کربلا سر بر آوردند، وی بهشدت به نبرد با آنان برخاست، چنانکه بهقصد کشتن او در خانهاش به وی حملهور شدند. در این واقعه، زخمی به چهرهاش وارد شد که اثر آن تا پایان عمر باقی ماند (اعتمادالسلطنه، همانجا). از او آثاری نیز بر جای مانده است.
مآخذ
اعتمادالسلطنه، محمدحسن، المآثر و الآثار، به کوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٦٣ ش؛
تنکابنی، محمد، قصص العلماء، تهران، ١٣٩٦ ق؛
قمی، عباس، هدیة الاحباب، تهران، ١٣٦٣ ش.
کاظم موسوی بجنوردی (دبا)