دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٠٠ - اریل
اریل
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٣ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُریُل [oriyol]، وَنْـسـان (١٨٨٤- ١٩٦٦م/ ١٢٦٣-١٣٤٤ش)، نخستین رئیس جمهور در جمهوری چهارم فرانسه (١٩٤٧ تا ١٩٥٤م).

او در دانشگاه تولوز حقوق خواند، در ١٩١٤م عضو مجلس نمایندگان فرانسه، و پس از چندی، از شخصیتهای برجستۀ حزب سوسیالیست شد؛ از ١٩١٩ تا ١٩٣٥م رهبری فراکسیون این حزب را در مجلس برعهده گرفت. او که از ١٩٣٦ تا ١٩٣٧م وزیر دارایی کابینۀ لئون بلوم بود، در ١٩٤٠م به اعطای اختیارات تام به مارشال آنْری فیلیپ پِتَن، به عنوان رئیس حکومت ویشی رأی مخالف داد و از ١٩٤٠ تا ١٩٤٣م زندانی شد.
اریل با استقرار مجدد دولت منتخب فرانسه در پایان جنگ جهانی دوم، رئیس مجلسهای مؤسسان اول و دوم شد و در ١٩٤٥م، در مقام وزیر کشور دولت شارل دو گُل، به عنوان میانجی میان جناحهای چپ و راست شهرت یافت. او در ١٩٤٦م نمایندۀ فرانسه در شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد بود و در ژوئن ١٩٤٧ برای دورهای ٧ ساله به ریاست جمهوری فرانسه انتخاب شد. سیاست آشتیجویانۀ او طی دورۀ ریاست جمهوریاش هم ادامه یافت، ولی تنشها در فرانسۀ پس از پایان جنگ جهانی دوم، مهارنشدنی بود. رکود اقتصادی و کشمکشهای جناحهای سیاسی و همچنین جنگ فرانسه در هندوچین، زمینۀ حملۀ دائمی را هم از سوی کمونیستها و هم از سوی گُلیستها (پیروان دوگل) فراهم ساخت. اریل در انتخابات ١٩٥٤م، نامزد ریاست جمهوری نشد و در ١٩٦٠م از سیاست یکسره کناره گرفت. (١٠٠)