دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١٤٦ - آرگس
آرگس
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
جمعه ٦ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْگُس [ārgos]، شهری در استان آرگُلیس در شمال شرقی پلوپونِزِ یونان، واقع در شمالِ رأس خلیج آرگلیس. شهر فعلی در ٥/ ٦ کیلومتری خلیج قرار دارد. احتمالاً این ناحیه از عصر مفرغ پیشین مسکونی بوده، و در دوران موکِناییها (ح ١٣٠٠-١٢٠٠قم) اهمیت فراوان داشته است.
آرگس که احتمالاً در حدود سالهای ١١٠٠ تا ١٠٠٠قم پایگاه دُریها در پلوپونز بود، در نیمۀ سدۀ ٧قم با تهدید اسپارت روبهرو شد؛ اما آرگسیها اسپارت را شکست دادند و بنا به روایت هرودت، فِیدُن، شاه آرگس اُلمپیا را اشغال، و بازیهای المپیک را در آنجا برگذار کرد. آرگسیها نظامی از اوزان و مقادیر در پلوپونز وضع کردند که تا مدتها رواج داشت. در ٥٥٠قم و دیگر بار در ٤٩٤قم، اسپارتیها آرگیسها را که در جنگ با ایرانیان شرکت نکرده بودند، شکست دادند. آرگس از ترس قدرت رو به تزاید اسپارت با آتن متحد شد. چندی نیز با اسپارت پیمان اتحاد بست. با آغاز جنگ کُرنت و زمانی که آرگس با کرنت متفق شد، صلح با اسپارت به پایان خود رسید. چندی نگذشت که وفاداری آرگس به کرنت دچار تزلزل شد و وقتی تِبیها بر ضد اسپارت شوریدند (٣٧٩قم)، دمکراتهای آرگس قدرت را در دست گرفتند و در فتوحات آنان شرکت جستند.
قدرت رو به افول تبیها با تجاوز اسپارت همراه بود که در نتیجۀ آن آرگسیها مجبور شدند از فیلیپ دوم مقدونی کمک بخواهند. در ٢٢٩قم آرگس به اتحادیۀ آخایایی پیوست و بجز دورههای کوتاهی که در اشغال اسپارتیها بود (٢٢٥ و ١٩٦قم)، در دیگر زمانها استقلال خود را حفظ کرد.
در ١٨٥٤م کاوشهای باستانشناختی در سمت شمال شرقی شهر کنونی آرگس آغاز شد. حفاریهای دانشکدۀ آمریکایی پژوهشهای باستانی در آتن، در سالهای ١٨٩٢ و ١٨٩٥م در معبد هرا شروع شد. مدتها پیش از آمدن دُریها، این معبد محل پرستش الاهۀ مادر، هرا و پرستشگاه آرگلیس بود. سکونتگاهی متعلق به دورانهای پیش از تاریخ توسط هیئتی آمریکایی در آن منطقه کشف شده است که این را همان پرُسومْنای افسانهای دانستهاند.
پس از هجوم دُریها، معبدی بسیار قابل توجهتر ساخته شد که بخش ناچیزی از آن به جای مانده است. پاوسانیاس، جغرافیدان یونانی تاریخ آتشسوزی و ویرانی این معبد را به سبب مسامحۀ کاهنۀ آن، سال ٤٢٣قم ذکر میکند. اِئوپُلِموس، معمار آرگسی، بنای معبدی باشکوهتر از اولی را آغاز کرد که در آن از سنگ آهک با ستونهای دُری (دُریک) استفاده شده بود.
مدرسۀ فرانسوی آتن قبل و بعد از جنگ جهانی جهانی دوم حفاریهای مکرری در آرگس انجام داد. تحقیقات آنان در اراضی پستتر، منتهی به کشف محل معبدی دیگر و نیز محلی که بیتردید شورای شهر یونانی بود، گردید؛ همچنین، حمامهای شهر و یک هِـروئون (پرستشگاه قهرمانان) از دوران رومیها و گورستانی متعلق به حدود سالهای ٢٠٠٠- ١٦٠٠قم تا اواخر دورۀ رومیها پیدا شد.
در اوایل دورۀ کلاسیک، پیکرتراشان ممتاز آرگس مجسمۀ آیینی غولپیکر هرا را از طلا و عاج در معبد هرا ساختند که بعداً ناپدید شد، ولی از بعضی سکههای مربوط به این دوره میتوان تصوری از سر این مجسمه به دست آورد.
جمع (برآورد ٢٠٠٦م): ٣٠٩‘٢٥ تن. (١٣١)