دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٤٢١ - آغاحشر کشمیری
آغاحشر کشمیری
نویسنده (ها) :
بخش ادبیات
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١١ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آغا حشر کشمیری \āqāhašar-e ka(e)šmīrī\، محمدشاه، متخلص به «حشر» (١٢٩٦-١٣٥٤ ق / ١٨٧٩-١٩٣٥ م)، مشهورترین نمایشنامهنویس اردوزبان هند. پدر او، آغا غنیشاه، در ١٢٨٥ ق / ١٨٦٨ م از کشمیر به قصد تجارت به بنارس آمد و در آنجـا اقـامت گزید و آغـاحشر در آن شهر زاده شـد (نک : عشرت، ١٨٥-١٨٦؛ سکسینه، ١٥١-١٥٢؛ اردو ... ، ٨ / ٣٤٢). وی تحصیلات مقدماتی را با قرائت و حفظ قرآن آغاز کرد و عربی، فارسی و تعلیمات دینی را فراگرفت، سپس در کالج جی نراین به تحصیل پرداخت ( اردو، همانجا). او به زبان فارسی و اردو غزل میگفت و نمایشنامههایش به زبانهای هندی، اردو و بنگالی بود (عشرت، ١٨٨؛ اردو، همانجا). آثار او در تقویت، تکامل و آمادهساختن زبان اردو برای بیان مسائل زندگی جدید و طرح موضوعات اجتماعی آن زمان بسیار مؤثر بوده، و از لحاظ رشد هنر نمایشنامهنویسی در هند و تربیت ذوق هنری مردم اردوزبان اهمیت خاص داشته است (عشرت، ١٨٩؛ سکسینه، ١٥٢).
مآخذ
اردو دائرۀ المعارف اسلامیه، لاهور، ١٣٩٣ ق / ١٩٧٣ م؛
سکسینه، رام بابو، تاریخ ادب اردو، ترجمۀ محمد عسکری، لاهور، ١٣٤٨ ق / ١٩٢٩ م؛
عشرت رحمانی، اردو درامی کی تاریخ و تنقید، علیگره، ١٩٨٢ م.
بخش ادبیات (دبا)