دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٥٤ - آق حصاری
آق حصاری
نویسنده (ها) :
سید علی آل داوود
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٨ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آقحصاری \āq-hesārī\، محییالدین محمد بن بدرالدین محمود حنفی صاروخانی رومی (د ١٠٠١ ق / ١٥٩٣ م)، ادیب و شاعر ترک. او در آقحصار (شهری در ترکیۀ امروز) زاده شد (زرکلی، ٦ / ٢٧٥؛ محبی ٣ / ٤٠٠). در ٩٦٣ ق / ١٥٥٦ م، به مصر سفر کرد و در آنجا منصب قضاوت یافت (عطایی، ٣٢١). در ٩٨٢ ق / ١٥٧٤ م، به مدینه رفت و در آنجا مقام و عنوان شیخ الحرم النبوی گرفت و در آن شهر ماندگار شد (حاجی خلیفه، ١ / ٤٥٩؛ عطایی، همانجا؛ محبی، ٣ / ٤٠١). اندکی پیش از درگذشت، سفری به دمشق کرد و در این شهر در ٩٩٨ ق / ١٥٩٠ م، شرحی بر قصیدۀ بُردۀ بوصیری نگاشت (بغدادی، ٢ / ٣٦٠). بیشتر مآخذ، مرگ او را ١٠٠١ ق در مکه دانسته، و گفتهاند که در همان شهر به خاک سپرده شد (محبی، حاجی خلیفه، همانجاها).
آقحصاری به فرقۀ نقشبندیه گرایش داشت و به مشایخ آن سلسله ارادت میورزید (عطایی، همانجا). او بر ٣ زبان ترکی، عربی و پارسی تسلط داشت و به هر ٣ زبان شعر میسرود. به تشویق وی، سودی شرح مشهور خود را بر دیوان حافظ نگاشت (دانشنامه، ١ / ١٢٢).
مآخذ
بغدادی، هدیه؛
حاجی خلیفه، کشف؛
دانشنامه؛
زرکلی، اعلام؛
عطایی، عطاءالله، حدائق الحقائق فی تکملة الشقائق، استانبول، ١٢٦٨ ق؛
محبی دمشقی، محمدامین، خلاصة الاثر، بیروت، ١٢٨٤ ق.
علی آلداود (دبا)