دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٦٤٩ - استابات ماتر دلرسا
استابات ماتر دلرسا
نویسنده (ها) :
بخش موسیقی
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٢٤ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اِستابات ماتِر دُلُرُسا \ [e]stābāt māter dolorosā\ (در لاتین به معنی «مادری اندوهناک ایستاده بود»)، شعری قرون وسطایی به زبان لاتین دربارۀ شبزندهداری مریم عذرا بر پای صلیب عیسى مسیح که از ١٧٢٧م تاکنون به عنوان بخشی از دعاهای کلیسای کاتولیک رُمی بر اساس ملودی آوازهای کلیسایی (پلَنشان) خوانده میشود. سرایندۀ شعر به درستی شناخته شده نیست و آن را به چند تن، از جمله یاکوپونه دا تودی (ح ١٢٢٨-١٣٠٦م) نسبت دادهاند.
این شعر از سدۀ ١٤م به تدریج در دعاهای کلیسا وارد شد و در ١٧٢٧م در کلیسای کاتولیک رسمیت یافت. محبوبیت فراوان این سروده را از آهنگهای بسیاری که برای آن ساخته شده است، میتوان دریافت. تنظیمهای چندصدایی (پلیفونیک) کلاسیک آن از ژوسکَن دِ پره (سدۀ ١٥م) و جووانی دا پالِسترینا (سدۀ ١٦م) است. از میان آهنگسازانی که بعداً برای این شعر آهنگ ساختند، میتوان به پِرگولِسی، اِسکارلاتی، هایدِن، رُسینی، وِردی، دوُرژاک و شوبِرت اشاره کرد.
مآخذ
CE, ٦th edition;
EA, ٢٠٠٦;
ME, ٢٠٠٨;
ODM.
بخش موسیقی