اِسکالیگِر \ [e]skāliger\ ، یوسِفوس یوستوس (در لاتین؛ در فـرانسوی: ژوزِف ژوسث اِسکـالیـژِر) (١٥٤٠-١٦٠٩م/ ٩٤٧-١٠١٧ق)، دانشور و نویسندۀ فرانسویِ ساکن هلند. او در آثار کلاسیک (یـونانی ـ رومی) پـژوهش می‌کرد و نـوشته‌هایش در زمینۀ گاه‌شماری از مهم‌ترین آثار تحقیقی دوران نوزایی (رنسانس) بودند که در بازنگری پژوهشهای تاریخی و کلاسیک نقش مهمی داشتند.
پدرش، یولیوس کایسار اسکالیگر (ه‌ م)، دانشور و پزشک ایتالیایی، در ١٥٢٥م به فرانسه مهاجرت کرده بود. یوسفوس در شهر آژَن در فرانسه زاده شد و زبان لاتین را از پدرش آموخت. او که در این زبان به استادی رسیده بود، در ١٥٥٩م برای آموختن زبان یونانی به پاریس رفت و سپس زبانهای عبری، عربی، سُریانی، فارسی و دیگر زبانهای مهم جدید را نزد خود آموخت. در ١٥٦٢م به مذهب پرُتستان گروید و سپس از دانشگاههای فرانسه و آلمان دیدار کرد و برای مطالعۀ آثار باستانی ایتالیا رهسپار آن کشور شد. پس از آغاز سرکوب پرتستانهای فرانسوی در ١٥٧٢م، اسکالیگر راهی ژنو شد و در آنجا در دانشکده‌ای به تدریس پرداخت. او در ١٥٧٤م به فرانسه بازگشت و سپس در ١٥٩٣م برای تدریس تاریخ به دانشگاه لِیدِن در هلند فراخوانده شد که تا پایان زندگی در آنجا ماند و به عنوان فاضل‌ترین دانشور زمان خود، به شهرت رسید. اسکالیگر افزون بر دانستن زبانهای گوناگون، در ریاضیات و فلسفه نیز مطالعه داشت.
مهم‌ترین اثر اسکالیگر کتاب «دربارۀ تصحیح زمان» (١٥٨٣م) است که در آن به بررسی تقویمهای پیشین پرداخته است. او در این کتاب، محاسبه‌های زمانی تمدنهای گوناگون باستانی را سنجید و اشتباههای آنها را تصحیح کرد و برای نخستین‌بار، شالوده‌ای دقیق و علمی برای گاه‌شماری فراهم آورد. اثر مهم دیگر او، «گنجینۀ زمان» (١٦٠٩م)، بازسازی گاه‌شماری اِئوسِبیوس پامفیلوس، تاریخ‌نگار صدر مسیحیت، و مجموعه‌ای از آثار بازماندۀ یونانی و لاتین است که به ترتیب زمانی ثبت شده‌اند. او در دو رسالۀ دیگر (١٦٠٤ و ١٦١٦م)، سکه‌شناسی را به‌عنوان ابزاری جدید و مطمئن در پژوهشهای تاریخی معمول کرد.

مآخذ

CE, ٦th edition;
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠١٠;
ME, ٢٠٠٨.
بخش تاریخ علوم