دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٣٩ - آرنیگ، سری
آرنیگ، سری
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٥ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرِنیگ، سِری [serī-ye ārenīg]، بـخشـی از سنگهـای دورۀ اُردُویسیَن که پس از سری ترِمادُک و در عصر آرِنیگیَن (٤٨٨ تا ٤٧٨ میلیون سال پیش) نهشته شدهاند. سری آرنیگ نخستینبار در کوههای آرنیگ در شمال وِیلز که ضخامت سری آن به حدود ٢٠٠‘١ متر میرسد، بررسی شد. سنگهای مربوط به سری آرنیگ در سراسرجهان پراکندهاند، اما در جاهای گوناگون، به نامهای متفاوتی خوانده میشوند. عموماً دو منطقۀ سنگوارۀ گراپتولیتها در سری آرنیگ تشخیص داده میشود: منطقۀ پایینی متعلق به گونههای دیدوموگراپْتوس اِکسْتِنْسوس، و منطقۀ بالایی مربوط به دیدوموگراپتوس هیرونْدو. سری آرنیگ در برخی مناطق، بهویژه در نـاحیۀ بـالتیک ـ اسکاندیناوی، به واسطۀ غلبۀ تریلوبیتها که از میان آنها، جنس آسافوس فراوانتر است، مشخص میشود. سری آرنیگ اسکاندیناوی، همچون بریتانیا، با نخستین مرحلۀ کوهزایی کالِدونیَن همزمان است.
سنگهای مشابه سری آرنیگ در دیگر نقاط جهان فراوان است. در ناوزمین تاسمان در استرالیا، مناطق گراپتولیتی متعددی مشخص شده است. در آمریکای جنوبی، سری آرنیگ در غرب آرژانتین یافت شده است. (١٠٥)