دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٨٧٠ - استنپ
استنپ
نویسنده (ها) :
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه
آخرین بروز رسانی :
شنبه ٢ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اِستَنِپ \ [e]stane(o)p\ ، از خاندانهای اشرافی انگلیسی که نسبشان به نخستین اِرلِ چِستِرفیلد میرسید. شماری از آنان به شهرت رسیدند که عبارتاند از:
جِیمز استنپ
نخستین اِرلْ استنپ (١٦٧٣-١٧٢١م/ ١٠٨٤-١١٣٢ق)، فرمانده نظامی، دولتمرد و از وزیران قدرتمند دورۀ سلطنت جرج یکم، شاه انگلستان. او طرفدار سیاست صلح و اتحاد انگلستان و فرانسه بود. در چند جنگ شرکت داشت و در جنگ جانشینی اسپانیا، به مقام فرماندهی کل ارتش انگلستان در اسپانیا رسید. در ١٧٠١م عضو مجلس عوام شد و در بسیاری از مذاکرات سیاسی با کشورهای دیگر حضور داشت. او در ١٧١٨م عنوان ارل گرفت.
چارلز استنپ
سومین ارلْ استنپ، نیز معروف به لُرد مَهُن (١٧٥٣-١٨١٦م/ ١١٦٦-١٢٣٢ق)، دولتمرد و دانشمند.. او سیاستمداری تندرو بود، به جمهوریخواهان فرانسوی تمایل داشت، با جنگ میان انگلستان و فرانسه مخالف بود و از مردمسالار شدن پارلمان انگلستان حمایت میکرد. در زمینۀ علوم تجربی به آزمایشهای بسیاری دست زد. دو نوع ماشین حساب، دستگاه چاپ، عدسی میکروسکوپ، ماشین کلیشهسازی، کالسکۀ بخار، سیمانی به مراتب بادوامتر از ملاط معمولی، و نوعی سنگِ لوح مصنوعی یا کاشی اختراع کرد. او برای بالا و پایین بردن سطح آب در آبراهها هم طرحهایی داد.
لِیدی هِستِر لوسی استنپ
(١٧٧٦-١٨٣٩م/ ١١٩٠-١٢٥٥ق)، جهانگرد نامدار و دختر چارلز استنپ (سومین ارلْ استنپ). لیدی استنپ از بستگان ویلیام پیت (ه م) و منشی مورد اطمینان او بود. پس از مرگ پیت، انگلستان را در ١٨١٠م به قصد سفر ترک کرد و سرانجام در کوههای لبنان، در میان دروزیها ساکن شد. او جامۀ رؤسای قبایل مسلمان بهتن کرد و دِیری کهنه را به دژی تبدیل کرد و در آن استقرار یافت. او بر عربهای بومی نفوذ فراوانی یافت و در جریان یورش مصر به سوریه در ١٨٣١م، آنان را به مقاومت در برابر مصریان برانگیخت. پزشک او زندگی و ماجراهایش را در دو کتاب، هر کدام ٣ جلد، نوشته، و منتشر کرده است.
فیلیپ هِـنری استنپ
پنجمین ارلْ استنپ (١٨٠٥-١٨٧٥م/ ١٢١٩-١٢٩٢ق)، نیز ملقب به لُرد (وایکاونت) مَهُن، سیاستمدار و تاریخنگار. او در ١٨٣٠م به پارلمان راه یافت و در تصویب قانون حق نشر (کپیرایت) نقش داشت. وی رئیس انجمن عتیقهشناسان و عضو هیئت امنای موزۀ بریتانیا بود و در تشکیل یافتن کمیسیون نسخههای خطی در١٨٦٩م پیشگام شد. نگارخانۀ ملّیِ پُرترۀ بریتانیا به همت او بنیاد نهاده شد. همچنین کتابی دربارۀ سلطنت ملکه آن و کتاب دیگری دربارۀ دورۀ ١٧١٣ تا ١٧٨٣م تاریخ انگلستان در ٧ جلد نوشت. چند کتاب تاریخی دیگر نیز تألیف کرد که همۀ آنها جزو منابع معتبر تاریخ انگلستان به شمار میآیند.
مآخذ
CE, ٦th edition (under «Stanhope», «Chesterfield, philip Dormer Stanhope»);
EA, ١٩٦٣, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨;
ME, ٢٠٠٨.
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه