اُسمِنیا \ osmen[i]yā\ ، سِـرخیـو (١٨٧٨ - ١٩٦١ م/ ١٢٥٧ -١٣٤٠ش)، دولتمرد فیلیپینی. او بنیادگذار حزب ملی‌گرا، و از ١٩٤٤ تا ١٩٤٦م رئیس جمهوری این کشور بود.
اسمنیا در شهر سِبو زاده شد و در ١٩٠٣م از دانشگاه سانتو توماسِ مانیل در رشتۀ حقوق فارغ‌التحصیل شد. او در زمان دانشجویی، در انقلاب ١٨٩٦م شرکت داشت. همچنین در شهر زادگاه خود سردبیر روزنامه‌ای اسپانیایی‌زبان به نام اِل نوئِوو دیا (روز نو) بود. پس از آنکه اسپانیا فیلیپین را به ایالات متحدۀ آمریکا واگذار کرد (نک‌ : ه‌ د، اسپانیا و آمریکا، جنگ)، در ١٩٠٤م ادارۀ مستعمرات آمریکا او را به استانداری استان سبو و دادستانی استانهای سبو و نِگروس اُریِنتال گمارد. او دو سال بعد به استانداری سبو انتخاب شد. در ١٩٠٧م به عضویت مجلس ملی فیلیپین برگزیده شد و حزب ملی‌گرا (ناسیونالیست) را بنیاد نهاد که بر فضای سیاسی این کشور تسلط یافت.
اسمنیا تا ١٩٢١م رهبر ملی‌گرایان بود. در این سال، مانوئِل کِسون که با او ائتلاف کرده بود، جانشینش شد. اسمنیا از ١٩١٦م، رئیس مجلس نمایندگان شد و تا ١٩٢٣م، که به عضویت سنا برگزیده شد، در این سمت باقی ماند. در ١٩٣٣م به شهر واشینگتن رفت تا به تصویب لایحۀ استقلال فیلیپین یاری رساند، اما با کسون بر سر اینکه پایگاههای آمریکا در فیلیپین پس از استقلال آن کشور برجا بمانند، اختلاف داشت. این لایحه با مخالفت مجلس فیلیپین روبه‌رو شد، و در ١٩٣٤م، قانون دیگری که فیلیپین را کشوری مشترک‌المنافع و دارای استقلالی گسترده می‌شناخت، جای آن را گرفت. سال بعد، هنگامی که کسون رئیس‌جمهوری شد، اسمنیا به معاونت او رسید.
هنگام اشغال فیلیپین از سوی ژاپن در زمان جنگ جهانی دوم، اسمنیا در مقام معاون رئیس‌جمهوریِ دولتِ در تبعیدِ فیلیپین در واشینگتن ماند. پس از مرگ کسون در ١٩٤٤م، اسمنیا رئیس‌جمهوری شد و تا هنگام انتخابات ١٩٤٦م در این سمت بود. در این انتخابات، مانوئل رُخاس او را شکست داد و نخستین رئیس‌جمهوری دولت مستقل فیلیپین شد.

مآخذ

EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠١٠.
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه