استارک در پاریس زاده شد و پیش از آنکه یک‌ساله شود، همراه خانواده‌اش به انگلستان و سپس به آسولو در حوالی ونیز ایتالیا رفت و درآنجا اقامت گزید (استارک، «پیش‌درآمد...»، ٣٦؛ عقیقی، ١٢٨؛ طاهری، ٤٢٨). او در ٥ سالگی انگلیسی، فرانسوی و ایتالیایی را به‌خوبی صحبت می‌کرد؛ آنگاه به خواندن رمانهای فرانسوی و ایتالیایی پرداخت و نزد خود لاتین را هم فرا گرفت (استارک، همان، ٩٣؛ طاهری، همان‌جا).
علاقه به شرق در ٩ سالگی با خواندن ترجمه‌ای از هزار و یک‌شب، در استارک برانگیخته شد (استارک، «سفر...»، xiii). او در ١٩١٢م برای تحصیل در رشتۀ ادبیات انگلیسی وارد کالج بِدفرد لندن شد، ولی ‌چندی بعد به ‌تاریخ روی‌ آورد و به تحصیل‌ این ‌رشته در دانشگاه ‌لندن پرداخت (همو، «پیش‌درآمد»، ١٢٧) و از مدرسۀ زبانهای شرقی این دانشگاه فارغ‌التحصیل شد (عقیقی، همان‌جا؛ فرهنگ خاورشناسان، ذیل استارک). وی در دوران جنگ جهانی اول در جبهۀ ایتالیا پرستار زخمیان بود و پس از جنگ نیز مدتی را به فراگیری زبان عربی گذراند (طاهری، همان‌جا).
استارک زمانی در همسایگی یک مرکز تبلیغات دینی زندگی می‌کرد و از همین طریق بود که سفر به شرق برای او مهیا شد. او در اواخر ١٩٢٧م نخستین سفرش را به خاورمیانه انجام داد و نخست به لبنان و سپس به دمشق، بیت‌المقدس و قاهره رفت (استارک، سفر، همان‌جا).
استارک طی سالهای ١٩٢٧ تا ١٩٢٩م به خاورمیانه و ایران سفر کرد (عقیقی، همان‌جا؛ الول ساتن، ١٥٥؛ نیز نک‌ : ابوالحمد، ١٠٩) و به‌عنوان مقدمات همین سفر بود که اندکی عربی و فارسی آموخت تا بتواند به جست‌و‌جوی قلعه‌های حشاشین و کشف برنزهای لرستان برود (استارک، همان، xiv). شرح این سفر را استارک در کتابش با عنوان «سفر به درۀ حشاشین» آورده است. این سفر علاقه به زبان فارسی و تاریخ ایران را بیشتر در او برانگیخت (طاهری، ٤٢٩). در این سالها او مدتی هم در بغداد عضو هیئت تحریریۀ روزنامۀ تایمز بود (همو، ٤٢٨- ٤٢٩).
استارک در سالهای ١٩٣٥ تا ١٩٣٩م چندبار به عربستان و یمن سفر کرد (عقیقی، همان‌جا) و مشاهدات و یافته‌های خود را در چند کتاب از جمله «دروازه‌های جنوبی عربستان» (١٩٣٦م) و «زمستانی در عربستان٢» (١٩٤٠م) آورد (غنی، ٣٥٠). او در ١٩٣٩م عضو وزارت اطلاعات انگلستان شد و یک سال بعد به قاهره سفر کرد (عقیقی، همان‌جا).
در جنگ جهانی دوم نیز استارک بار دیگر مدتی در جبهۀ ایتالیا پرستاری کرد و سپس برای‌ کاری تبلیغی ‌ـ سیاسی راهی خاورمیانه شد. او در ١٩٤٣م به ایتالیا بازگشت و در سفارت انگلستان به کار پرداخت و در ١٩٤٤م برای مأموریت به آمریکا و کانادا گسیل شد (عقیقی، همان‌جا).
استارک در ١٩٥٢م از ترکیه دیدن کرد و از اوایل دهۀ ١٩٧٠ تا دهۀ ١٩٨٠م به چین، نپال، افغانستان و عراق سفر نمود (غنی، همان‌جا). شرح سفر او بـه افغانستـان ــ همراه توضیحاتی دربارۀ مسجدها، دروازه‌ها، راهها و نیز زندگی اجتماعی ‌مردم این کشور ــ در کتابی با عنوان «منارۀ جام» آمده است.
استارک مشاهدات سفرها و همچنین یافته‌های علمی خود در زمینه‌های مختلف و به‌ویژه باستان‌شناسی و تاریخ ایران، روم، سوریه، عربستان، بین‌النهرین و یونان را در دهها مقاله و بیش از ٢٠ کتاب به زبانهای انگلیسی و فرانسوی نوشت و منتشر کرد که شماری از آنها آثار علمی و تحقیقی مهمی به شمار می‌آیند (نک‌ : غنی، ٣٥٠-٣٥٢). او با انتشار نتایج مطالعاتش دربارۀ قلعۀ الموت و دیگر قلعه‌های اسماعیلی، در زمرۀ پیش‌گامان پژوهش در این زمینه درآمد (طاهری، ٤٢٩) و انتشار کتاب دیگرش با عنوان «روم بر کرانۀ فرات» (١٩٦٦م) هم او را به‌عنوان کارشناسی برجسته در زمینۀ مطالعات سلوکیان و اشکانیان و ارتباط ساسانیان با روم، به جهانیان شناساند (همو، ١٩٢). استارک در کتاب «شرقْ غرب است» (١٩٤٥م) نیز کوشید تصویری امروزی از زندگی در کشورهای خاور نزدیک ارائه دهد (غنی، ٣٥١). مجموعۀ کتابهای استارک در انگلستان با استقبال بسیار روبه‌رو شد و چندین انجمن و مرکز علمی نیز با اهدای نشان از او تجلیل کردند (ساکی، «ب»).
استارک همچنین مجموعه‌ای شامل ٠٠٠‘٥٠ هزار قطعه فیلم عکاسی از خود به یادگار گذاشت. وی این عکسها را در سفرهایش، و شخصاً از نقاط گوناگون برداشته بود. در ١٩٩٤م پسرخواندۀ وی ١٠٠ قطعه از عکسهایی را که او در نخستین سفرش به ایران در ١٩٣٠م برداشته بود، در کتابی با عنوان «فریا استارک در ایران٧» منتشر کرد.

مآخذ

ساکی، علی‌محمد، مقدمه بر سفری به دیار الموت، لرستان و ایلامِ استـارک، تـرجمۀ علـی‌محمد سـاکی، تهران، ١٣٦٤ش؛
طاهـری، ابـوالقـاسم، سیر فرهنگ ایران در بریتانیا، تهران، ١٣٥٢ش؛
عقیقی، نجیب، المستشرقون، دارالمعارف، قاهره، بی‌تا، ج ٢؛
فرهنگ خاورشناسان: ویراست ٢، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ١٣٧٦ش بب‌ ؛
نیز:

Abolhamd, A. & N. Pakdaman, Bibliographie française de civilisation iranienne, Teheran, ١٩٧٤, vol. III;
Elwell- Sutton, L. P., Bibliographical Guide to Iran, New Jersey, ١٩٨٣;
Ghani, C., Iran and the West, London / New York, ١٩٨٧;
Stark, F., The Valleys of the Assassins and other Persian Travels, London, ١٩٤٧;
id., Traveller's Prelude, London, ١٩٦٢.
عسکر بهرامی