آسیمف \āsīmof\، آیزاک (آیزِک) (١٩٢٠-١٩٩٢ م / ١٢٩٨-١٣٧١ ش)، نویسنده و زیست‌شیمی‌دان آمریکایی زادۀ روسیه. او در نوشتن داستانهای علمی ـ تخیلی و کتابهای علمی به زبان ساده برای همگان بسیار چیره‌دست بود و حدود ٥٠٠ جلد کتاب منتشر کرد.
آسیمف در روستایی در غرب روسیه زاده شد. سه‌ساله بود که همراه خانواده‌اش به ایالات متحدۀ آمریکا مهاجرت کرد و در شهر نیویورک پرورش یافت. او در ١٥سالگی وارد دانشگاه کلمبیا شد و در ١٩٤٨ م از همان دانشگاه درجۀ دکتری گرفت؛ سپس در دانشگاه بوستن به تدریس پرداخت.

آسیمف از ١٩٣٩ م همکاری خـود را بـا مجله‌هـای علمی ـ تخیلی آغاز کرد و در ١٩٥٠ م نخستین کتابش، با نام قلوه‌سنگی در آسمان (دارای ترجمۀ فارسی)، منتشر شد. مشهورترین اثر آسیمف، داستان «سه‌گانۀ بنیاد» (١٩٥١-١٩٥٣ م) ــ که داستانهای «بنیاد» (ترجمۀ فارسی، با عنوان ظهور امپراتوری کهکشانها (بنیاد)، ١٣٧١ ش)، بنیاد و امپراتوری (ترجمۀ فارسی ١٣٧٨ ش؛ نیز با ‌عنوان جنگ امپراتوری کهکشانها، ١٣٧١ ش) و «بنیاد دوم» (ترجمۀ فارسی با عنوان سقوط امپراتوری کهکشانها (بنیاد دوم)، ١٣٧١ ش) را دربر مـی‌گیرد ــ جایـزۀ هوگو را در داستانهای علمی ـ تخیلی برایش به ارمغان آورد. این داستان وصف فروپاشی و زایش دوبارۀ امپراتوری کهکشانی گسترده‌ای در آینده است.
در میان کتابهای آسیمف که دربارۀ موضوعهای گوناگون علمی، به شیوه‌ای ساده، روشن و درآمیخته با طنز و شوخ‌طبعی نوشته شده‌اند، می‌توان از من، روبوت (١٩٥٠ م؛ ترجمۀ فارسی: ١٣٧٤ ش)، «درون اتم» (١٩٥٦ م؛ ترجمۀ فارسی با عنوان شبح درون اتم، ١٣٤٧ ش)، «مغز آدمی» (١٩٦٤ م؛ ترجمۀ فارسی با عنوان اسرار مغز آدمی، ١٣٤٥ ش)، «علم، اعداد و من» (١٩٦٨ م) و «جهان ما در فضا» (١٩٧٤ م) نام برد. او همچنین زندگی‌نامۀ خود را در دو کتاب منتشر کرد.
شمار فراوانی از آثار آسیمف به فارسی ترجمه شده، و محمود بهزاد مترجم چندین اثر او بوده است.

مآخذ

سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران (مل‌ )؛
فهرست کتابهای فارسی‌شدۀ چاپی (از آغاز تا سال ١٣٧٠ ش)، به‌کوشش محسن ناجی نصرآبادی و دیگران، مشهد، ١٣٨٠ ش؛
نیز:

Americana, ٢٠٠٦;
Britannica, ٢٠١٠;
NLAI, www.nlai.ir.

بخش ادبیات جهان