اَذْرِعات [āzre’āt]، شهری در ۱۰۶ کیلومتری جنوب دمشق در سوریه که امروزه دَرعا خوانده می‌شود.
این شهر از پیش از اسلام، به سبب واقع شدن بر سر راه مهم تجاری میان شام و دیگر مراکز مهم در زمرۀ شهرهای مهم عرب‌نشین شام به شمار می‌آمد، چنان‌که نام آن در اشعار دورۀ جاهلیت نیز آمده است.
نخستین‌بار از این شهر در کتاب مقدس (عهد عتیق) به عنوان یکی از دو پایتخت عوج، پادشاه باشان نام برده شده است که موسیٰ (ع) پیش از ورود به کنعان آن را متصرف شد.
اذرعات در سده‌های آغازین میلادی و در ایام «مبشرین مسیحی» یکی از شهرهای مشهور به شمار می‌رفت و ظاهراً اسقف‌نشین بود. در دورۀ رومیها، این شهر اَدراعِنه خوانده می‌شد و از شهرهای مهم سرزمین عرب به حساب می‌آمد که بر سر راه اصلی بُصریٰ به بِت رِشا (کاپیتولیاس) قرار داشت.
مسلمانان در زمان خلافت ابوبکر اذرعات را به صلح گشودند. در دورۀ جنگهای صلیبی، مسیحیان این شهر را شهرِ برنار دِتامپ می‌خواندند.
آثار بسیاری از دورۀ رومیان در این شهر برجاست؛ از جمله کلیسای منسوب به جیورجیوس مقدس یا خضر(ع) که پیش از ۵۱۶م معبد بت‌پرستان بود. آثار ویرانۀ مسجدی که در ۶۵۱ق/۱۲۵۳م برپا شده بود، در کنار ویرانه‌های باقی‌مانده از دورۀ رومی ـ یونانی به چشم می‌خورد.
هم‌اکنون، درعا شهری است با ایستگاه راه‌آهن، ادارات مختلف دولتی و تأسیسات فرهنگی و اجتماعی ـ اقتصادی که در کنار وادی زیدی، یکی از شاخه‌های اصلی رود یرموک قرار دارد و مرکز استانی به همین نام است. این شهر در نزدیکی مرز سوریه با اردن در ارتفاعی حدود ۵۲۰ متر بالاتر از سطح دریا قرار دارد. درعا امروزه یکی از ایستگاههای مهم راه‌آهن سراسری دمشق به عمان و مدینه ــ که خطوطی از آن به بصریٰ و حیفا نیز متصل است ــ به شمار می‌رود. ناحیۀ درعا با وسعت ۷۳۰‘ ۳ کمـ ۲، در ۱۳۶۶ش/۱۹۸۷م دارای ۴۶۰ هـزار نـفر جمعیت بود.*

مآخذ

ابن خردادبه، عبیدالله، المسالک و الممالک، لیدن، ١٨٨٩م؛
ابن عبدالمنعم حمیری، محمد، الروض المعطار، به کوشش احسان عباس، بیروت، ١٩٨٠م؛
ابوالفدا، تقویم البلدان، به کوشش رنو و دوسلان، پاریس، ١٨٤٠م؛
اصطخری، ابراهیم، مسالک الممالک، لیدن، ١٩٢٧م؛
امرؤالقیس، دیوان، بیروت، ١٣٧٧ق/ ١٩٥٨م؛
بستانی؛
بلاذری، احمد، فتوح‌البلدان، به کوشش عبدالله انیس الطباع، بیروت، ١٤٠٧ق/١٩٨٧م؛
خوری، سلیم جبرائیل و سلیم میخائیل شحاده، آثار الادهار، بیروت، ١٢٩١ق/١٨٧٥م؛
طبری، تاریخ؛
علی، احمداسماعیل، تاریخ بلادالشام، دمشق، ١٤٠٤ق/١٩٨٤م؛
علی، جواد، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بیروت، ١٩٧١م؛
قلقشندی، احمد، صبح‌الاعشى، قاهره، ١٣٨٣ق/١٩٦٣م؛
کتاب مقدس (عهد عتیق)؛
١٩٠٦م؛
هاکس، جیمز، قاموس کتاب مقدس، بیروت، ١٩٢٨م؛
یاقوت، بلدان؛
نیز:

Britannica, Book of the Year (١٩٨٨(;
Grousset, R., Histoire des croisades et du royaume Franc de Jérusalem, Paris, ١٩٣٤-١٩٣٥;
Judaica;
Le Strange, G., Palestine under the Moslems, Beirut, ١٩٦٥;
«Palestine and Transjordan», «Syria», The Middle East Intelligence Handbooks ١٩٤٣-١٩٤٦, London, ١٩٨٧;
Pauly.
عباس سعیدی