دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٥٨ - اقبالیه
اقبالیه
نویسنده (ها) :
عباس سعیدی
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٨ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اقبالیه \eqbāliy(yy)e\، شهری کوچک در استان قزوین. این شهر در °٣٦ و ´١٤ عرض شمالی و °٤٩ و ´٥٥ طول شرقی واقع است (مفخم، ١ / ٢٦٠). اقبالیه دارای موقعیتی دشتی است و در بخش مرکزی شهرستان قزوین (سازمان ... ، ٣٨) و ١٠ کیلومتری جنوب غربی شهر قزوین، بر سر راه اصلی این شهر به همدان و زنجان قرار دارد ( فرهنگ جغرافیایی ... ، ١ / ١١٥؛ گلریز، ١ / ٩٢٢، نقشه؛ ورجاوند، ٢٧٦).
این شهر پیش از این، سلطانآباد خوانده میشد و از ١٣٧٠ ش با نام اقبالیه بهصورت شهر درآمد (سرشماری ... (١٣٦٥ ش)، ١٥؛ آمارنامه ... ، ٥٤). جمعیت سلطانآباد در اواخر دهۀ ١٣٢٠ ش، ٢٧٠‘١ تن بود ( فرهنگ جغرافیایی، همانجا؛ گلریز، ١ / ٩٢١) که این شمار در آخرین سرشماری (١٣٩٠ ش)، به ٤٩٨‘٥٥ تن (٤٠٣‘١٥ خانوار) رسیده است («درگاه ... »، بش ).
فعالیت اقتصادی ساکنان این شهر تا یک دهه پیش عمدتاً و بهترتیب اهمیت عبارت بود از زراعت، باغداری و دامداری ( فرهنگ اقتصادی ... ، ٩٩). امروزه بخش قابل توجهی از اهالی اقبالیه در فعالیتهای صنعتی و خدماتی شرکت دارند. اهالی اقبالیه شیعیمذهب هستند و زبان رایج آنان فارسی و ترکی است ( فرهنگ جغرافیایی، همانجا).
در این شهر تپهای تاریخی وجود دارد که سفالهای یافتشده در آن را به حدود سدۀ ٨ تا ١٠ ق نسبت دادهاند (ورجاوند، ٢٧٥). اقبالیه دارای یک کاروانسرا و یک قلعه بود (همو، ٢٧٦؛ گلریز، ١ / ٩١٩؛ فرهنگ جغرافیایی، همانجا) که در کنار کاروانسرای محل قرار داشت (ورجاوند، ٢٧٩).
مآخذ
آمارنامۀ استان زنجان (١٣٧١ ش)، سازمان برنامه و بودجۀ استان زنجان، تهران، ١٣٧٢ ش؛
«درگاه ملی آمار»، آمار (مل )؛
سازمان تقسیمات کشوری جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور، تهران، ١٣٧٦ ش؛
سرشماری عمومی نفوس و مسکن (١٣٦٥ ش)، نتایج تفصیلی، شهرستان قزوین، مرکز آمار ایران، تهران، ١٣٦٨ ش؛
فرهنگ اقتصادی دهات و مزارع، شهرستان قزوین، جهاد سازندگی، تهران، ١٣٦٣ ش؛
فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها)، استان مرکزی، سازمان جغرافیایی کشور، تهران، ١٣٢٩ ش؛
گلریز، محمدعلی، مینودر یا بابالجنة قزوین، تهران، ١٣٣٧ ش؛
مفخم پایان، لطفالله، فرهنگ آبادیهای ایران، تهران، ١٣٣٩ ش؛
ورجاوند، پرویز، سرزمین قزوین، تهران، ١٣٤٩ ش؛
نیز:
Amar, www.amar.org.ir / nofoos ١٣٨٥ / default / aspx? tabid= ٥٤٩ & agent / Type = view & Property ID = ١٤٨٣ (acc. Mar. ٩, ٢٠١٤).
عباس سعیدی (دبا)