دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢١٣٠ - ارمانداذ
ارمانداذ
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
جمعه ٦ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اِرْمانْداذ [ermāndāz] (در اسپانیایی به معنی برادری)، اتحادیههای شهریای که در سدههای میانه در کاستیل با اهداف خاصی، همچون شهربانی یا دفاع در برابر تجاوزات اشراف تشکیل شد. این اتحادیهها در سدۀ ١٢م به شکل نهادهای موقت پدیدار شد، اما بعدها به صورت دائمی درآمد. از مشهورترین آنها، ارمانداذهای تولِدو، تالاوِرا و بیلیارِئال بود. فرماندهان رده بالای ارمانداذها را کوادریلیِرو مینامیدند. مهمترین مشغلۀ این اتحادیهها رسیدگی به جرایمی مانند راهزنی و تعدی به روستاییان بود.
گر چه این اتحادیهها در آغاز مطرود دستگاه سلطنت بود، اما اِنریکۀ دوم، شاه اسپانیا آنها را تأیید کرد و به تشکیلات و وظایف آنها با فرمان سلطنتی سر و سامان داد (١٣٧٠م). در پادشاهی اِنریکۀ چهارم، این اتحادیهها رو به انحطاط گذاشتند و فِردینانْد و ایزابِل، شاهان کاتولیک در ١٤٧٦م با ایجاد دستگاه عالی شهربانی برای کل کشور، معروف به ارمانداذ مقدس، آنها را سرکوب کردند. نارضاییها در ١٤٩٨م شاهان کاتولیک را واداشت تا از قدرت و هزینههای ارمانداذ مقدس بکاهند، ولی این اتحادیه همچنان به عنوان سازمان انتظامی روستاها تا سدۀ ١٨م باقی ماند، گر چه چندان کارآمد نبود.
فدراسیون معروفِ بنادر شمالی کاستیل و باسک، به نام ارمانداذ دِ لاس ماریسماس از تجارت و کشتیرانی اعضا حمایت میکرد. این فدراسیون از اواخر سدۀ ١٣م قدرت گرفت، چنانکه مستقیماً با پادشاهان انگلستان و فرانسه مذاکره میکرد، اما سرانجام در ١٤٩٠م، زیرنظر دستگاه سلطنت درآمد. (١٩٤)