دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٠١٥ - اسد کاشی
اسد کاشی
نویسنده (ها) :
علی میرانصاری
آخرین بروز رسانی :
سه شنبه ٥ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اسدِ کاشی \ asad-e kāši\ (د ١٠٤٨ق/ ١٦٣٨م)، از شاعران عارفمسلک کاشان در عصر صفوی. او در قهپایۀ اصفهان زاده شد (نصرآبادی، ٢٠٩؛ علی حسن خان، ٢٣)، اما بیشتر زندگی خود را در کاشان گذراند و از این رو، به کاشی شهرت یافت.
اسد بهسبب تمایلات عرفانی خویش، به طریقۀ نوربخشیه پیوست (معصوم علیشاه، ٣٢١) و در کاشان مریدان بسیار یافت (نصرآبادی، همانجا؛ آذر، ٢٤٦). از سرودههای او جز ابیاتی پراکنده و رباعیاتی اندک در تذکرهها چیزی برجای نمانده است (نک : نصرآبادی، آذر، علی حسن خان، همانجاها؛ زنوزی، ٧٩٢؛ هاشمی، ١٤١-١٤٢؛ هدایت، ٢٨٣-٢٨٤).
مزار اسد کاشی در آرامگاه شمسالدین محمد، معروف به شاه شمس، از نوادگان امام زینالعابدین (ع) قرار دارد. این محل در زمان حیات اسد، خانقاه و محل عبادت او بوده، و پس از مرگ وی به زیارتگاه تبدیل شده است (زنوزی، همانجا؛ کلانتر، ٤٣٧؛ نراقی، ١٩٦). کراماتی به اسد کاشی نسبت دادهاند که حاکی از اعتقاد مردم کاشان به اوست (نک : هدایت، ٢٨٣؛ کلانتر، همانجا).
مآخذ
آذر بیگدلی، آتشکده؛
زنوزی، محمدحسن، ریاض الجنه، نسخۀ خطی کتابخانۀ ملی تبریز، شم ٣٥٧٨؛
علی حسن خان، صبح گلشن، چ سنگی، بهوپال، ١٢٩٥ق؛
کلانتر ضرابی، عبدالرحیم، تاریخ کاشان، بهکوشش ایرج افشار، تهران، ١٣٥٦ش؛
معصوم علیشاه، محمدمعصوم، طرائق الحقائق، بهکوشش محمدجعفر محجوب، تهران، ١٣١٨ش، ج ٢؛
نراقی، حسن، آثار تاریخی شهرستانهای کاشان و نطنز، تهران، ١٣٤٨ش؛
نصرآبادی اصفهانی، محمدطاهر، تذکرۀ نصرآبادی، بهکوشش حسن وحید دستگردی، تهران، ١٣١٧ش؛
هاشمی سندیلوی، احمدعلی، تذکرۀ مخزن الغرائب، بهکوشش محمد باقر، لاهور، ١٩٦٨م؛
هدایت، رضاقلی، ریاض العارفین، تهران، ١٣١٦ش.
علی میرانصاری (دبا)