دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٩٢٨ - ارانژ، دودمان
ارانژ، دودمان
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ٤ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُرانْژ، دودْمان [dūdmān-e orānž]، خانوادهای از امیران که نام خود را از شهر قرون وسطایی ارانژ در پرُوانْس قدیم، منطقهای در جنوب فرانسه گرفته بودند، ولی اهمیتشان بیشتر در تاریخ هلند است. لردهای ارانژ که باجگزاران امپراتوری مقدس روم بودند، از سدۀ ١٢م به خود لقب شاهزاده دادند. در سدۀ ١٦م، دودمان ارانژ به واسطۀ ازدواج با خاندان آلمانی ناساو، وارد تاریخ هلند شد. در ١٥٤٤م، یکی از کنتهای ناساو با نام ویلیام اول شاهزادۀ هلند شد و قیام هلند را از ١٥٦٨م تا زمان مرگ خود در ١٥٨٤م، برضد اسپانیا رهبری کرد و منصب اِستادهاودِر (حاکم ایالت) را در ٤ ایالت شورشی برعهده گرفت. این آغاز سنتی در جمهوری هلند بود که براساس آن تا مدت زیادی مقام استادها و در در انحصار شاهزادگان ارانژ و کنتهای ناساو قرار گرفت. آخرین استادهاودر در ١٧٩٥م با سقوط جمهوری به انگلستان گریخت.
شاهزادۀ بعدی ارانژ در ١٨١٥م با نام ویلیام اول شاه هلند شد. او و جانشینانش ویلیام دوم و ویلیام سوم مهین دوک لوکزامبورگ نیز بودند؛ لقب شاهزادۀ ارانژ نیز به ولیعهد تعلق گرفت. شاخۀ ذکور این سلسله با ویلیام سوم در ١٨٩٠م پایان یافت، ولی ملکه ویلهِلمینا در ١٩٠٨م فرمان داد اعقابش به شاهپور و شاهدخت ارانژ ـ ناساو ملقب شوند. (١٠٠)