دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١١١٧ - ارته وردیه
ارته وردیه
نویسنده (ها) :
کامیار عبدی
آخرین بروز رسانی :
شنبه ١٤ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَرْته وَرْدیه [arta vardiya]، نام یکی از سرداران داریوش در سنگنبشتۀ بیستون (کنت، ١٢٥: DB, ٣٠-٤٨). ایرانی باستان: *ŗtavarzya-؛ فارسیباستان: artavardiya- بهمعنی«راست ورز، راستکـردار»؛ ایلامی: ir-du-mar-ti- a؛ بابلی: ar-ta-mar- zi- a و آرامی ̉rtwrzy (همو، ١٧١؛ هینتس، ٢١٧).
پس از کشته شدن گئومات (بردیای دروغین)، بردیای دروغین دیگری به نام وَهیَزداته در شهر تاروا از بخش یَئوتیا برضد داریوش سر به شورش برداشت و داریوش ارتهوردیه را مأمور سرکوبیاین شورشکرد. پساز نبردیکه در روز دوازدهم ماه ثورَواهَره(٢٥ مۀ ٥٢١ قم) روی داد، وهیزداته شکست خورد و گریخت و در نبرد دومکه در روزپنجم از ماه گَرمَپَده(١٦ژوئیۀ ٥٢١قم) روی داد، دستگیر و به دار آویخته شد. از سرنوشت ارتهوردیه پس از این پیروزی خبری نیست (کنت، همانجا).
مآخذ
Hinz, W., Altiranisches Sprachgut der Nebenüberlieferungen, Wiesbaden, ١٩٧٥;
Kent, R. G., Old Persian Grammar, New Haven, ١٩٥٣.
کامیار عبدی