دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ١٧٩٢ - آدیس آبابا
آدیس آبابا
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
شنبه ٢٣ آذر ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آدیسْ آبابا [ādīs ābābā]، پایتخت و بزرگترین شهر اتیوپی. این شهر در جلگهای مرتفع و پرآب، در مرکز کشور قرار گرفته، و با تپه ماهورهایی احاطه شده است.
آدیس آبابا از اواخر سدۀ ١٩م پایتخت اتیوپی شد. پیش از آن، اِنتوتو پایتخت بود که بر سرزمینی مرتفع واقع است. سرمای شدید وکمبود هیزم درمنطقه، مشکلاتی ایجاد میکرد. به خواهش ملکه تایتو همسر مِنِلیک دوم (سل ١٨٨٩-١٩١٣م/١٣٠٦-١٣٣١ق)، امپراتور قصری در پایین آنجا، در نزدیکی چشمههای آبگرم بنا کرد و زمینهای اطراف را به نجبا و درباریان وا گذاشت. بدین ترتیب در ١٨٨٧م/١٣٠٤ق شهر جدیدی به نام آدیس آبابا (گُل تازه) بنا شد.
در آغاز، شهر جدید بیشتر شبیه به یک اردوگاه نظامی بود، درمرکز آن، قصر امپراتور باخانههای سپاهیان و ملازمان بیشمار امپراتور احاطه میشد. با افزایش جمعیت، هیزم نایاب شد. در ١٩٠٥م درختان اکالیپتوس بسیاری از استرالیا واردکردند؛ رویش این درختان دراطراف شهر،نوعی پوشش جنگلی ایجاد کرد.
از ١٩٣٥ تا ١٩٤١م که ایتالیا کشور اتیوپی را در تصرف داشت، آدیس آبابا پایتخت افریقای شرقی ایتالیا بود. در خلال این دوره خانههای سنگی جدید و نیز جادههایی بهویژه در مناطق اروپایینشین ساخته شد. از اقدامات دیگر، ایجاد مخزن آب و ساختن نیروگاه برقابی را میتوان نام برد. میان سالهای ١٩٤١-١٩٦٠م تغییرات چندانی در آدیس آبابا به وجود نیامد، اما از آن پس توسعه و پیشرفت شهر چشمگیر بوده است.

آدیس آبابا مرکز آموزشی و اداری کشور اتیوپی است. دانشگاه آدیس آبابا و چندین کالج، مرکز تربیت معلم و مدارس فنی ـ حرفهای در این شهر قرار دارند. همچنین موزۀ مؤسسۀ مطالعات اتیوپیایی که توسط دانشگاه اداره میشود، مدرسۀ ملی موسیقی، کتابخانه و مرکز اسناد ملی، و نیز کاخهای امپراتوران پیشین در این شهر واقع است. محل ادارۀ مرکزی چندین سازمان بینالمللی که از همه مهمتر«سازمان وحدت افریقا» و «کمیسیون اقتصادی سازمان ملل در افریقا» است، در این شهر قرار دارد. پارچه، کفش، مواد غذایی، نوشابه، و تولیدات چوبی، پلاستیکی و شیمیایی از کالاهای صنعتی این شهر است.
بخشاعظم کالاهای صادراتی و وارداتی اتیوپی از آدیسآبابا میگذرد. مرکاتو در غرب شهر یکی از بزرگترین بازارهای سرباز افریقاست. آدیس آبابا مرکز شبکۀ حمل و نقل کشور است. جادههای متعددی این شهر را به دیگر شهرهای بزرگ متصل میکند و تنها خط آهن آدیس آبابا میان جیبوتی و این شهر کشیده شده است. این شهر فرودگاه بینالمللی نیز دارد.
جمع (برآورد ٢٠٠٥م): ٧٢٩‘ ٧٥٧‘ ٢ تن. (١٢٢)