دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٧٧٦ - استرالیا، خلیج بزرگ
استرالیا، خلیج بزرگ
نویسنده (ها) :
بخش جغرافیا
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ٢٨ اسفند ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُسترالیا،خلیجِ بزرگِ\ xalij-e bozorg-e ost[o]rāliyā\ ، پیشروی گستردۀ اقیانوس هند که موجب پسروی ساحل جنوبی استرالیا شده است. بنابر تعریف دفتر بینالمللی آبنگاری، این خلیج از غرب دماغۀ هاو در ایالت استرالیای غربی به سمت شرق، تا دماغۀ جنوب غربی در تاسمانی امتداد مییابد و در حدود نیمی از حوضۀ استرالیای جنوبی را دربر میگیرد. اما مرز پذیرفتهشدهتر این خلیج از دماغۀ پِیزلی در استرالیای غربی تا دماغۀ کارنو در استـرالیـای جنـوبی است و حدود ١٦٠‘١ کم طـول، و ٣٤٠ کم عرض دارد. رأس این خلیـج در مجاورت زمینهای خشک دشت نِلاربِر قرار دارد و به محورِ پیوسته و هموار پرتگاههایی به ارتفاع ٦٠ تا ١٢٠ متر ختم میشود. عمق آب در این خلیج کم است و تا محدودۀ ١٦٠ کیلومتری از ساحل به ندرت به بیش از ٢٠٠ متر میرسد.
بین خلیجهای یوکلا و ایزریِلایت در کرانههای خلیج بزرگ استرالیا، منطقۀ حفاظتشدۀ نیوتسلَند و پارک ملی کِیپ اَرید قرار دارند. در غرب یوکلا و در نزدیکی مرز دو ایالت استرالیای غربی و استرالیای جنوبی، محور قدیمی پرتگاه به دشت ساحلی ماسهای منتهی میشود.
نخستینبار در ١٦٢٧م، پیتر نویتس (در انگلیسی: نیوتس)، دریانورد هلندی، از این منطقه بازدید کرد و در ١٨٠٢م یک انگلیسی به نام مَثیو فلیندِرز ساحل آن را، که عاری از پوشش گیاهی است، نقشهبرداری کرد. از آنجا که این خلیج در معرض
بادهای زمستانۀ غربی قرار دارد، ناآرام و طوفانی است. خلیج بزرگ استرالیا مجمعالجزایر رُشِرش، مجمعالجزایر نیوتس، و جزیرههای اینوِستیگِیتِر و ویدبی را دربر دارد.
مآخذ
EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨;
ME, ٢٠٠٨.
بخش جغرافیا