دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٢٢٠٦ - ارمند، ارلها و دوکها
ارمند، ارلها و دوکها
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
جمعه ٦ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُرْمِنْد، اِرْلْها و دوکها [erlhā va dūkhā-ye ormend]، اشراف صاحب عنوان ایرلندی از خاندان انگلیسی ـ ایرلندی باتلِر که در این مقاله به ترتیب تاریخی معرفی میشوند:
پیِرز باتلر، هشتمین ارلِ ارمند
نیز ارلِ آسِری، ملقب به ارل سرخ (ح ١٤٦٧- ١٥٣٩م/ ٨٧١-٩٤٦ق)، از اشراف ایرلندی که در ١٥١٥م مدعی عنوان ارلی شد، املاکی را تصاحب، و نفوذ خاندان باتلر را احیا کرد.
تامِس باتلر، دهمین ارل ارمند
ملقب به ارل سیاه (١٥٣١ یا ١٥٣٢ – ١٦١٤م/ ٩٣٨-١٠٢٣ق)، از اشراف ایرلندی که در شورش میانۀ سدۀ ١٦م جانب انگلستان را گرفت. پس از آنکه در ١٥٧٩م جرالد فیتز جرالد، چهاردهمین ارل دِزمِند آشکارا سر به شورش برداشت، ارمند در مقام فرماندار نظامی مانْستِر تعیین شد تا شورش را بخواباند. او پس از مرگ ارل دزمند در ١٥٨٣م توانست مانستر را آرام کند. ارمند در ١٥٩٧م معاون فرماندار ایرلند شد و شورش خاندانهای اُ‘نیل و بِرک را نیز سرکوب کرد.
جیمز باتلردوازدهمین ارل و نخستین دوک ارمند (١٦١٠-١٦٨٨م/ ١٠١٩- ١٠٩٩ق)
پـرتستـان انگلیسی ـ ایرلندی، مهمترین عامل اقتدار سلطنت در ایرلند از آغاز جنگ داخلی تا انقلاب ١٦٨٨م. با آغاز شورش کاتولیکهای ایرلند در ١٦٤١م ارمند در ارتش انگلستان به درجۀ سرلشکری رسید. او شورش کنفدراسیون کاتولیکها را سرکوب کرد، ولی در ١٦٤٩م ناگزیر پیمان صلحی با کنفدراسیون بست و سلطنتطلبان پرتستان و اعضای کنفدراسیون کاتولیک را به پشتیبانی چارلز دوم گرد آورد. تا چندماه، بیشتر ایرلند زیرسلطۀ ارمند بود، ولی در ١٦٤٩م آلیور کرامول این کشور را به نفع پارلمان فتح کرد. در ١٦٥٠م ارمند به دربار چارلز دوم که در حال تبعید در پاریس بهسر میبرد، گریخت. پس از بازگشت چارلز دوم به انگلستان، ارمند در ١٦٦٢م نایبالسلطنۀ ایرلند شد، اما در ١٦٦٩م برکنار گردید. او در١٦٧٧م باردیگر نایبالسلطنۀ ایرلند شد و در ١٦٨٤م بر اثر دسیسههای تازهای در دربار چارلز، دوباره از ایرلند فراخوانده شد.
جیمز باتلر، دومین دوک ارمند (١٦٦٥-١٧٤٥م/ ١٠٧٥-١١٥٨ق)
فرمانده ایرلندی و نایبالسلطنۀ ایرلند. او در جنگهای ویلیامسوم شرکت جست. از ١٧٠٣ تا ١٧٠٧ و از ١٧١٠ تا ١٧١٣م در مقام نایبالسلطنۀ ایرلند در خدمت ملکه «آن» بود. در ١٧١١م در جنگ جانشینی اسپانیا فرمانده کل نیروهای انگلیسی در نبرد با فرانسه شد. چون ارمند با هواداران جیمز دوم پیوندهایی داشت، با جلوس جرج اول از فرماندهی عزل شد. در ١٧١٥م که ویگها ارمند را به اتهام شرکت در مذاکرات پنهانی توریها تحت تعقیب قرار دادند، او به فرانسه گریخت. (١٠٠)