دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٦٤ - اروپا، جامعه زغال سنگ و فولاد
اروپا، جامعه زغال سنگ و فولاد
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٥ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اُروپا، جامِعـۀ زُغالْسَنْگْ وَ فولاد [ jāmeʾe(a)-ye zoqāl-sang va fūlād-e orūpā] ، یا جامعۀ زغال سنگ و فولاد اروپایی (١٩٥٢-٢٠٠٢م/ ١٣٣١-١٣٨١ش)، تشکیلاتی برای ادغام صنعتهای زغال سنگ و فولاد چند کشور در دورهای از تاریخ همکاری کشورهای اروپای غربی. این جامعه براساس پیمان مصوب در ١٩٥٢م به منظور ادغام صنایع زغال سنگ و فولاد فرانسه، آلمان غربی، ایتالیا، بلژیک، هلند و لوکزامبورگ تشکیل گردید. دانمارک، ایرلند و بریتانیا در ١٩٧٣م، یونان در ١٩٨١م و پرتغال و اسپانیا در ١٩٨٦م به این جامعه پیوستند. مقر جامعه در بروکسل بود.
رُبِر شومان، وزیر خارجۀ وقت فرانسه در مۀ ١٩٥٠ نخستین گام را در راه تشکیل جامعه برداشت و پیشنهاد کرد کشورهایی که مایلاند اختیارات ملی خود را در زمینۀ زغال سنگ و فولاد به سازمانی مستقل تفویض کنند، بازاری مشترک برای زغال سنگ و فولاد پدید آورند. این طرح (که به طرح شومان معروف شد، ولی در واقع از سوی ژان مونه، رئیس وقت سازمان برنامۀ فرانسه، ارائه شده بود) بر این اعتقاد مبتنی بود که برای اجتناب ورزیدن از تعارض آتی میان آلمان و فرانسه، ایجاد چارچوب اقتصادی و سیاسی تازهای ضرورت دارد. ٥کشور ــ آلمانغربی، ایتـالیـا، و ٣ کشـور بِنِلوکس (بلژیک، هلند و لـوکزامبورگ) ــ توافق کردند که دربارۀ این طرح به مذاکره بنشینند و متعاقب آن در آوریل ١٩٥١ پیمانی در پاریس به امضا رسید که به موجب آن جامعۀ زغال سنگ و فولاد اروپا تأسیس شد. این جامعه در ٢٥ ژوئیۀ ١٩٥٢ رسماً آغاز به کار کرد.
جامعۀ زغال سنگ و فولاد اروپا بعداً گسترش یافت تا همۀ اعضای جامعۀ اقتصادی اروپا (ه م) را در بر گیرد. در ٢٠٠٢م که موافقتنامۀ تشکیل منقضی شد، با توجه به تحولاتی که در ساختار همکاری کشورهای اروپا رخ داده بود، این جامعه هم منحل شد. (١٠١)