آرام [ārām]، غلام عبـاس (١٢٨٢-١٣٦٢ش/١٩٠٣-١٩٨٣م)، سیاستمدار. در یزد متولد شد و در برخی منابع سال تولد او ١٢٧٨ش آمده است. وی تحصیلات مقدماتی را در آن شهر و در آباده گذراند، سپس در بمبئی و کلکته به ادامۀ تحصیل پرداخت و با روزنامۀ حبل‌المتین نیز همکاری داشت (عاقلی، ٥ -٦). چندی بعد (١٣٠٢ش) در سرکنسولگری ایران در دهلی به کار مشغول، و پس از ١٢ سال به تهران فراخوانده شد و در ١٣١٤ش، به عنوان مترجم زبان انگلیسی در وزارت امور خارجه به کار پرداخت ( آینده، ٢١٣-٢١٤). آرام طی سالیان متمادی، حتیٰ پس از بـازنشستـگـی (١٣٣٧ش)، سمتهای مختلفـی را ــ از دبیری و ریاست اداره تا سفارت کبرا و وزارت ــ در وزارت‌امور خارجه بر عهده داشت.

با تشکیل دولت دکتر محمد مصدق، آرام مدتی از کار برکنار شد. در مهر ١٣٣١با صدور «حکم بازگشت» به‌خدمت فراخوانده شد و پس ازکودتای ٢٨ مرداد ١٣٣٢، در ایالات متحده، ژاپن و چین ملی مأموریت سیاسی داشت. از مرداد ١٣٣٨ تا شهریور ١٣٣٩ در کابینۀ منوچهر اقبال پنجاهمین وزیر امورخارجۀ ایران بود(سیاست‌گذاران...،٦؛ اطلاعات...،٦٣٠). مدتی مسئولیت سفارت ایران را در عراق به عهده داشت و از ١٣٤١ تا ١٣٤٥ش در دولتهای علی امینی، اسدالله علم، حسنعلی منصور و امیرعباس‌هویدا به عنوان وزیر امور‌خارجه خدمت کرد (راجی، ٢٣؛ سیاست‌گذاران، ٦، ٢٣٠؛ رائین، ٣/٥٢٧). سپس باز مدتی سفیر ایران در انگلستان، چین و نیز سفیر آکردیتۀ ایران در ویتنام بود. وی از ١٣٥٥ تا ١٣٥٧ش سناتور انتصابی شد.
آرام که از جملۀ سیاستمداران محافظه‌کار و مورد اعتماد شاه به شمار می‌آمد، در اواخر ١٣٥٩ش بازداشت، و پس از یک سال آزاد شد. او در ١٣٦٢ش در تهران درگذشت.

مآخذ

اطلاعات سالانه، تهران، ١٣٤٤ش؛ آینده، تهران، ١٣٦٩ش، س ١٦؛ رائین، اسماعیل، فراموش‌خانه و فراماسونری در ایران، تهران، ١٣٥٧ش؛ راجی، پرویز، خدمتگزار تخت طاووس، ترجمۀ ح. ا. مهران، تهران، ١٣٦٥ش؛ سیاست‌گذاران و رجال سیاسی در روابط خارجی ایران، تهران، ١٣٦٩ش؛ عاقلی، باقر، شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران، تهران، ١٣٨٠ش.

صفاء‌الدین تبرائیان