دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٠٦ - اسپکه
اسپکه
نویسنده (ها) :
لیلا وثوقی
آخرین بروز رسانی :
سه شنبه ٢٢ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اِسپَکه \ espake\ ، شهری در شهرستان نیکشهر در استان سیستان و بلوچستان. این شهر با ٧٦٠ متر ارتفاع از سطح دریا و موقعیتی دشتی ( فرهنگ جغرافیایی آبادیهای، ٥)، در ٥١ °٢٦ عرض شمالی و ´١٤ °٦٠ طول شرقی جغرافیایی (مفخم پایان، ٢٤)، و در ١١٥ کیلومتری جنوب غربی ایرانشهر قرار دارد. آب و هوای این شهر گرم و خشک است ( فرهنگ جغرافیایی آبادیهای، همانجا).
اسپکه از ١٣٧٨ش شهر شناخته شد ( نشریه...). براساس سرشماری عمومی ١٣٨٥ش، این شهر ٢٤٨‘٣ تن (٦٢٦ خانوار) جمعیت دارد و فعالیت اصلی در آن کشاورزی است (درگاه ... ). ساکنان شهر سنی مذهب (فرهنگ جغرافیایی آبادیهای، همانجا)، و بیشتر از طایفۀ بلوچِ مبارکیاند (جهانبانی، ٢٩٩؛ فرهنگ جغرافیایی ایران، ١١؛ ناصح، ٦٥) و به گویش بلوچی سخن میگویند ( فرهنگ جغرافیایی آبادیهای، همانجا). بنای قلعهای قدیمی در اسپکه وجود دارد (همانجا؛ اعتمادالسلطنه، ٤٥٥). پدیدۀ ریگ روان اسپکه که بهسبب آن، این شهر «ده کوران» لقب گرفته، در مکران معروف است (کاظمیه، ١٦١-١٦٣؛ برقعی، ١٩؛ مهدوی، ٧٨-٧٩).
مآخذ
اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان؛
برقعی، محمد، نظری به بلوچستان، تهران، ١٣٥٦ش؛
جهانبانی، امانالله، سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن، تهران، ١٣٣٨ش؛
درگاه ملی آمار؛
فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور (نیکشهر)، ادارۀ جغرافیایی ارتش، تهران، ١٣٦٤ش، ج ١٣٣؛
فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها): استان کرمان و مکران، دایرۀ جغرافیایی ستاد ارتش، تهران، ١٣٣٢ش، ج ٨؛
کاظمیه، اسلام، جای پای اسکندر، تهران، ١٣٥٦ش؛
مفخم پایان، لطفالله، فرهنگ آبادیهای ایران، تهران، ١٣٣٩ش؛
مهدوی، معزالدین، آخرین مأموریت، تهران، ١٣٤٢ش؛
ناصح، ذبیحالله، بلوچستان، تهران، ١٣٤٥ش؛
نشریۀ عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری، نسخۀ دیجیتال، وزارت کشور، تهران، مهر ١٣٨٨.
لیلا وثوقی