دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٩٧٠ - استین
استین
نویسنده (ها) :
بخش جغرافیا
آخرین بروز رسانی :
دوشنبه ٤ فروردین ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
اُستین \ o(ā)stin\ ، نیز آستین، اُستِن، آستِن، شهر و مرکز ایالت تکزاس در ایالات متحدۀ آمریکا. استین که در ١٨٤٠م مرکز شهرستان ترَوِس شد، در محل تقاطع رودخانۀ کلُرادوی تکزاس و پرتگاه بالکونِس در جنوب مرکزی ایالت واقع شده است.
سرخپوستان بومی آمریکا در طول سدهها، بارها بهشکل موقت در جایی که امروزه شهر استین قرار دارد، اقامت گزیده بودند. برای نخستینبار ٥ خانوادۀ سفیدپوست در این مکان که در کنار رود کلرادو جای دارد، دهکدهای بر پا کردند و نام آن را واتِرلو گذاشتند. این دهکده در ١٨٣٩م بهعنوان پایتخت دائمی جمهوری تکزاس برگزیده شد و به افتخار استیوِن فولِر اُستین، بنیادگذار این جمهوری، استین نام گرفت. استین در ١٨٤٠م با ٨٥٦ تن جمعیت، بهعنوان شهر به ثبت رسید. در ١٨٤٢م دولت تکزاس با تهدید مکزیکیها، از استین به هیوستِن نقل مکان کرد، اما مردم که مصمم بودند استین همچنان پایتخت تکزاس بماند، «جنگ آرشیو» را به راه انداختند و اسناد دولتی را بهزور در این شهر نگاه داشتند. همزمان با پیوستن رسمی تکزاس به ایالات متحده در ١٨٤٥م، دولت تکزاس نیز دوباره به استین بازگشت. ساختمان کنگرۀ ایالتی تکزاس، که از سنگ گرانیت صورتیرنگ ساخته شده (١٨٨٨م)، روی الگوی ساختمان کنگرۀ آمریکا طراحی شده است.
در جریان جنگ داخلی آمریکا (١٨٦١-١٨٦٥م)، با اینکه شهرستان تروِس به جدایی از ایالات متحده رأی نداده بود، استین از نیروهای ائتلافیه (جنوب) پشتیبانی کرد. این شهر پس از جنگ داخلی، بهسرعت رشد کرد و از ١٨٧١م با رسیدن راهآهن مرکزی هیوستن و تکزاس به آن، برای کشاورزان و دامپروران منطقه بهصورت مرکزی تجاری درآمد.
با ساخته شدن سد بر رودخانۀ کلرادو برای جلوگیری از طغیان آن و تولید برق در اوایل سدۀ ٢٠م، صنعت استین رو به رشد گذاشت. این شهر بهعنوان یک مرکز تحقیق و توسعۀ صنایع دفاعی و مصرفی گسترش یافته است. صنایع قدیمی این شهر عبارتاند از تولید آجر، کاشی و سرامیک، لولههای سیمانی و فولاد ساختمانی. این شهر در دهۀ ١٩٩٠م پیشرفت چشمگیری داشت، بهویژه در زمینۀ ساخت رایانه و لوازم جانبی آن، نیمهرساناها، نرمافزار، تجهیزات مخابراتی، و نیز زیستفناوری. امکانات آموزشی شهر، بهویژه دانشگاه تکزاس در استین (١٨٨١م)، که بزرگترین شعبۀ دانشگاه تکزاس است، به این گسترش کمک کرده است. دیگر مؤسسههای آموزشی شهر اینهاست: دانشگاه هیوستِن ـ تیلِتسِن (١٨٧٦م)، دانشگاه سِنت ادوارد (١٨٨٥م)، و کالج لوتِریِ کُنکوردیا (١٩٢٦م).

هنگام غروب آفتاب، مرکز شهر با نور لامپهای بخار جیوهای معروف به «مهتاب مصنوعی» روشن میشود که در ١٨٩٤م بر بالای ٢٧ برج به بلندی ٤٦ متر نصب شدهاند. موزۀ اُ. هِـنری (نام مستعار ویلیام سیدنی پورتِر، داستاننویس نامدار) از ١٨٨٥ تا ١٨٩٥م اقامتگاه این نویسنده بوده، و موزۀ الیزابت نای مجموعهای از تندیسهای ساخت او را در خود جای داده است. موزۀ نمایندگی فرانسه (١٨٤١م) زمانی محل سفارت این کشور در جمهوری تکزاس بوده است. در کتابخانۀ لیندِن بِینز جانسِن (١٩٧١م) در دانشگاه تکزاس، اسناد و مدارکی از دوران خدمت این رئیسجمهور موجود است.
حومۀ تپهایِ غرب استین تفرجگاهی است برخوردار از رشته دریاچههایی مرتفع، از جمله دریاچۀ تاون و دریاچۀ استین، که از بستهشدن سدهایی در طول رود کلرادو پدید آمدهاند. رخنمونهای سنگی، غارها و دریاچههایی غیرعادی در این ناحیه وجود دارد. فرودگاه بینالمللی استین ـ بِرگسترُم در ١٩٩٩م در محل پایگاه پیشین نیروی هوایی ایالات متحده در جنوب شرقی شهر، گشایش یافت.
جمع (٢٠٠٦م) ناحیۀ مادرشهر: ٥٦٥‘٥١٣‘١ تن.
مآخذ
EA, ٢٠٠٦;
EB, ١٩٨٦;
ME, ٢٠٠٩.
بخش جغرافیا