اِستورمِر \ [e]stormer\ ، فرِدریک‌ کارل‌ مولِرتس (١٨٧٤-١٩٥٧م/ ١٢٥٣-١٣٣٦ش)، زمین‌فیزیک‌دان و ریاضی‌دان نروژی. او نظریه‌ای ریاضی برای توصیف پدیدۀ شفق قطبی ارائه داد.
استورمر که از ١٩٠٣ تا ١٩٤٦م استاد ریاضیات محض در دانشگاه کریستیانیا (اُسلوی کنونی) بود، کار در زمینۀ ریاضیات را با مطالعۀ سری‌ها، نظریۀ توابع، و نظریۀ اعداد آغاز کرد. او چند مقاله در ریاضیات محض منتشر کرد که بیشتر آنها از اهمیت چشمگیری برخوردارند. وی در ١٨٩٥م ثابت کرد که تنها ٤ جواب غیر صفر برای این معادله وجود دارد:
= ( )١-n tan + ( )١-m tan
که در آن m، n، k، x و y اعداد صحیح هستند.
استورمر در ١٩٠٣م به آزمایشهای کریستیان بیرکِلان (بیرکِلاند)، دانشمند نروژی، علاقه‌مند شد. این آزمایشها در ارتباط با اثری شبیه شفق قطبی بودند که در اثر بمباران کردن یک کرۀ مغناطیسی با الکترونها حاصل می‌شد. استورمر با بهره‌گیری از معادله‌های آنری پوانکاره دربارۀ حرکت ذرات باردار پیرامون یک قطب مغناطیسی، مطالعات نظری آزمایشهای بیرکلان را پی گرفت و یافته‌هایش را در چند مجموعه مقاله منتشر کرد که نخستین بخش آن در ١٩٠٤م به چاپ رسید. او همچنین پژوهش در نظریۀ پدیدۀ شفق قطبی و انتشار مقاله‌هایی در این زمینه را تا ١٩٥٠م ادامه داد. نظریۀ او افزون بر آنکه سهم بسیار مهمی در شکل‌گیری توضیحی برای پدیدۀ شفق قطبی داشت، در مطالعۀ پرتوهای کیهانی و رفتار آنها در نزدیکی زمین، نیز کاربردهای فراوانی یافت. او همچنین تحلیلی از حرکت ذرات پرتوهای کیهانی در یک میدان مغناطیسی ارائه داد. روش وی برای محاسبۀ مسیرهای حرکت ذرات، در ریاضیات امروزی به‌عنوان روشی استاندارد برای انتگرال‌گیری عددی معادله‌های دیفرانسیل معمولی، پذیرفته شده است.
استورمر در ١٩٠٩م برنامه‌ای را برای مشاهدۀ شفقهای قطبی آغاز کرد که هدف آن گردآوری داده‌هایی برای مقایسه با یافته‌های نظری‌اش بود. در این برنامه، با بهره‌گیری از دو یا چند مکان کاملاً جدا از هم که به‌وسیلۀ تلفن با هم ارتباط داشتند، و عکسهای هم‌زمان، اندازه‌گیری دقیق موقعیت و شکل شفقهای قطبی در جوّ میسر شد. استورمر سپس شبکه‌ای ثابت از ایستگاهها را برای مطالعۀ شفقهای قطبی و انواع خاصی از ابرها، در نروژ بنیاد نهاد. او به بررسی ساختمان و خواص جوّ خورشید نیز پرداخت.
«شفقهای قطبی» (١٩٥٥م) گزارشی ارزشمند از مطالعات نظری و مشاهدات استورمر است. او عضو فرهنگستان علوم و ادبیات نروژ بود و همچنین در ١٩٣٤م، عضو فرهنگستان علوم اتحاد شوروی، در ١٩٤٧م عضو فرهنگستان علوم فرانسه، و در ١٩٥١م عضو انجمن سلطنتی لندن شد.

مآخذ

EB, ٢٠٠٨;
GSE.
بخش علوم پایه و مهندسی