دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٧٢٢ - آرتمیس، معبد
آرتمیس، معبد
نویسنده (ها) :
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ١١ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
آرْتِمیس، مَعْبَد [maʾbad-e ārtemīs]، نیز آرتِمیسِئوم، یکی از شگفتیهای هفتگانۀ جهان باستان در اِفِسوس. این معبد بزرگ را کرِزوس، پادشاه لیدیا در حدود سال ٥٥٠قم بنا کرد و پس از اینکه مرد دیوانهای به نام هرُستراتوس در ٣٥٦قم آن را آتش زد، بازسازی شد.
این بنا تنها به سبب ابعاد بزرگش (ح ٥٥×١١٠ متر) شهرت نداشت، بلکه آثار هنری با شکوهی که در تزیین آن به کار رفته بود، نیز بر این شهرت میافزود. معبد آرتمیس در تاخت و تاز گوتها در ٢٦٢م ویران گردید و پس از آن دیگر هیچگاه تجدید بنا نشد.
مقدار بسیار اندکی از این بنای باستانی باقی مانده ــ گرچه قطعههای بسیاری از آن، مخصوصاً ستونهای حجاری شده در موزۀ بریتانیا موجود است ــ ولی حفاریهای انجام گرفته، هم آثاری از معبد کرزوس مربوط به قرن ٤قم، و هم آثاری از ٣ معبد کوچکتر و قدیمتر از آن را آشکار کرده است.
چند مجسمه که به تقلید از تندیس مشهور آرتمیس ساخته شده، به جای مانده است. تندیس آرتمیس تصویری است از وی که با دستانی باز از هم راست و استوار ایستاده است. مجسمۀ اصلی از طلا، نقره، آبنوس و سنگ سیاه ساخته شده بود و پایین تنۀ او را دامنی میپوشاند که نقوش برجستهای از حیوانات و زنبورهای عسل آن را زینت میداد. سر تندیس نیز با یک روسری که به کمک ستونی بلند در جای خود نگه داشته شده بود، تزیین میشد. (١٦٧)