دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٧١١ - ارتمبرس
ارتمبرس
نویسنده (ها) :
کامیار عبدی
آخرین بروز رسانی :
چهارشنبه ١١ دی ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اَرْتِمْبَرِس [artembares]، نام چند تن از شخصیتهای مادی و هخامنشی. این نام یونانی که در کتیبههای لوکیایی به صورت Arttumpara آمده، احتمالاً برگرفته از نام پارسی باستان *ŗtambara- به معنی «دارندۀ فضیلت» بوده است (هینتس، ٢١٣):
١. ارتمبرس، یکیاز بزرگان مادی درزمان ایشتوویگو. کورش بزرگ در کودکی به هنگام بازی بچهگانه، پسر ارتمبرس را به دلیل نافرمانی تنبیه کرد. پسر ماجرا را به پدرش بازگفت و پدر نیز برای دادخواهی و مجازات کورش به ایشتوویگو شکایت برد. این امر در نهایت به آشکار شدن هویت واقعی کورش انجامید (هرودت، I/١٤٦-١٥١).
٢. ارتمبرس، به گفتۀ نهچندان قابل اعتماد کتسیاس، نام خواجهای در دربار ایشتوویگو بود که کورش را در جوانی به فرزندخواندگی پذیرفت (نک : داندامایف، ١٢).
٣. ارتمبرس، از صاحبمنصبان پارسی و فرمانده ١٠ هزار سوار سپاه هخامنشی که در ٤٨٠قم در نبرد دریایی سالامیس کشته شد (اشیل، I/١١٣, ١٣٧).
٤. ارتمبرس، از شاهزادگان لوکیایی سلسلۀ کسانتوس که در نیمۀاولسدۀ٤قممیزیست. نام اوبهصورت arttumpara medese (ارتمبرس مادی) در کتیبهای از تلوس آمده، و بر روی سکههایش با شکل مادی نقش شده است (شهبازی، ٤٣).
مآخذ
Aeschylus, tr. H. W. Smyth, London, ١٩٥٦;
Dandamaev, M. A., A Political History of the Achaemenid Empire, tr.W.J.Vogelsang, Leiden, ١٩٨٩;
Herodotus, The History, tr. A. D. Godley, London, ١٩٤٦;
Hinz, W., Altiranisches Sprachgut der Nebenüberlieferungen, Wiesbaden, ١٩٧٥;
Shahbazi, A. Sh., The Irano-Lycian Monuments, Tehran, ١٩٧٥.
کامیار عبدی