اِستامبولُف \ [e]stāmbolof\ ، اِستِفـان نیکـولُـف (١٨٥٤-١٨٩٥م/ ١٢٧٠-١٣١٣ق)، دولتمرد بلغار و نخست‌وزیر مستبد این کشور(١٨٨٧-١٨٩٤م) که او را غالباً «بیسمارک بلغار» می‌خواندند.

استامبولف در جوانی به نهضت انقلابی زیرزمینی بلغارها برضد حکومت عثمانی پیوست و در ١٨٧٥ و ١٨٧٦م شورشهای کوچکی را در مخالفت با ترکهای عثمانی رهبری کرد. او در جنگ روس و عثمانی(١٨٧٧- ١٨٧٨م) همراه نیروهای نامنظم بلغار با ترکها جنگید و اندکی پس از آنکه بلغارستان در ١٨٧٨م به خودمختاری دست یافت، به عضویت در مجلس جدید بلغارستان (سُبرانیه) انتخاب شد. استامبولف در ١٨٨٤م رئیس مجلس شد و آلکساندِر اول، شهریار بلغارستان را، به‌رغم مخالفت روسیه، به منضم ساختن رومِلیای شرقی (١٨٨٥م) تشویق کرد. پس از کودتا و در پی آن، استعفای اجباری و ربوده شدن آلکساندر در اوت ١٨٨٦، استامبولف حکومتی ضد کودتاگران و وفادار به آلکساندر در یکی از نواحی بلغارستان تشکیل داد که دولت موقت طرف‌دار روسیه در سوفیا (صوفیه) را تضعیف کرد.
استامبولف به‌دنبال کناره‌گیری رسمی آلکساندر (سپتامبر ١٨٨٦)، رئیس شورای نیابت سلطنت شد، و پس از خنثى کردن کوششهای روسیه برای میانجیگری، موجبات انتخاب شاهزاده فردیناند از خاندان آلمانیِ ساکس ـ کُبورگ ـ گُتا را به‌عنوان شهریار بلغارستان (٧ ژوئیۀ ١٨٨٧) فراهم آورد.
استامبولف در دورۀ فرمانروای جدید بلغارستان، کابینه‌ای تشکیل داد که از سپتامبر ١٨٨٧ تا مۀ ١٨٩٤ در مسند قدرت بود. حکومت او با روسیه مخالف بود، اما با عثمانی رابطه برقرار کرد و نفوذ بلغارستان را در مقدونیه گسترش داد. توطئه‌های پیاپی بر ضد سلطنت و شورشهای مسلحانه موجب شد که او برای تداوم حکومتش به شیوه‌های تروریستی متوسل شود. افزون بر آن، شاهزاده فردیناند که در آغاز، زیر سلطۀ استامبولف بود، سرانجام، خود را از یوغ او رهانید و به استعفا وادارش ساخت (٣١ مۀ ١٨٩٤). دشمنان استامبولف پس از سقوط او، ماهها تعقیب و آزارش کردند و او سرانجام بر اثر حملۀ وحشیانه‌ای در یکی از خیابانهای سوفیا درگذشت.

مآخذ

EA, ٢٠٠٦;
EB, ٢٠٠٨.
بخش مفاهیم جدید و عناوین ویژه