دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٦٤٧ - اسپینولا
اسپینولا
نویسنده (ها) :
بخش تاریخ
آخرین بروز رسانی :
پنج شنبه ٢٤ بهمن ١٣٩٨
تاریخچه مقاله
اِسپینولا \ [e]spinolā\ ، آمبروجو دی فیلیپو، مارکِس دِ لُس بالباسِس (١٥٦٩-١٦٣٠م/ ٩٧٧-١٠٣٩ق)، جنگاورِ جنوایی که به خدمت اسپانیا درآمد و از نامدارترین فرماندهان نظامی زمان خود بود.
خانوادۀ او از خاندانهای اشرافی نیرومند جنوا در ایتالیا بود و در آن زمان متحد نزدیک اسپانیا به شمار میرفت. بنابراین، اسپینولا برای یاری رساندن به اسپانیا در جنگ با جمهوری هلند، در ١٦٠٢م با نیرویی ٠٠٠‘٩ نفری که به هزینۀ خود گرد آورده بود، راهی هلندِ اسپانیا شد. او در ١٦٠٤م پس از محاصرهای یک ساله، شهر اُستاند را از موریتوس وان ناساو (موریسِ ناسویی) گرفت و پس از این پیروزی، فِلیپۀ دوم، شاه اسپانیا او را به فرماندهی کل نیروهای اسپانیا در هلند گماشت. اسپینولا در نبردهای بعدی با موریس، استادی خود را در محاصره و تسخیر دژها نشان داد. او در مذاکراتی که به آتشبس ١٢ ساله در جنگ با هلند انجامید، شرکت داشت.

اسپینولا در ١٦٢٠م، در اوایل جنگ سی ساله (١٦١٨-١٦٤٨م)، منطقۀ پالاتینا در آلمان را از اتحادیۀ پُرتستان گرفت و سال بعد، فلیپۀ چهارم عنوان مارکِس دِ لُس بالباسِس را به او داد. این عنوان تنها دستاورد اسپینولا و خانوادهاش در برابر ثروتی بود که در راه خدمت به فلیپۀ سوم و چهارم، شاهان اسپانیا، خرج کردند.
پس از شکسته شدن آتشبس در جنگ اسپانیا و هلند (١٦٢١م)، اسپینولا با نیروهایش به هلند رفت و پس از محاصرهای طولانی، در ١٦٢٥م برِدا را تصرف کرد. این بزرگترین پیروزی اسپینولا بود و او را در سراسر اروپا پرآوازه ساخت. تابلوی «تسلیم برِدا»، اثر وِلاثکِث، نقاش نامدار، دربارۀ این نبرد است.
بهرغم این پیروزیها، فلیپۀ چهارم که از سیاست آشتیجویانۀ اسپینولا ناخرسند بود، او را از هلند فراخواند و به فرمانداری میلان گماشت (١٦٢٩م). او در ایتالیا، در جنگ جانشینیِ مانتوا شرکت کرد، ولی هنگامی که شهر کاساله را به محاصره درآورده بود، درگذشت.
مآخذ
CE, ٦th edition;
EB, ٢٠٠٨;
GLE ;
MEL.
بخش تاریخ