دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٤٥ - آق سرایی، محب الدین
آق سرایی، محب الدین
نویسنده (ها) :
محمد کاظم موسوی بجنوردی
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٨ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آقسرایی \āq-sarāyī\، محبالدین محمد بن احمد بن ابی یزید بن محمد سرایی خطایی (٧٩٠- ٨٥٩ ق / ١٣٨٨-١٤٥٥م)، مشهور به «ابن بنت آقسرایی». مفسر و فقیه حنفی ایرانینژاد. نسبت آقسرایی او از جد مادرش شیخ شمسالدین آقسرایی گرفته شده است. او همۀ عمر را به تحصیل و تدریس گذراند و نزد عام و خاص از جایگاه والایی برخوردار گشت و از بزرگان حنفی به شمار آمد. وی سرانجام در مکه درگذشت و میان بدر و مکه، در جایی به نام «مَعلات» در مقبرۀ بنیضیاء به خاک سپرده شد (سخاوی، ٧ / ١٥-١٧؛ سیوطی، ١٣٩؛ کحاله، ٩ / ٢٩). برخی از نوشتههای او بدینگونه است: ١. حاشیه بر کشاف تا پایان سورۀ نساء (سخاوی، ٧ / ١١٦؛ سیوطی، کحاله، همانجاها)؛ ٢. حاشیه بر ¾ کتاب فقهی معروف الهدایة تألیف برهانالدین علی بن ابیبکر مزغینانی حنفی (بغدادی، ٢ / ٢٠١؛ سخاوی، سیوطی، کحاله، همانجاها)؛ ٣. شرح بر بخشی از کتاب البدیع النظام ابنساعاتی (د ٦٩٦ ق / ١٢٩٧ م) در اصول (بغدادی، سیوطی، همانجاها)؛ ٤. حاشیه بر مفتاح العلوم یوسف سکاکی (بغدادی، همانجا).
مآخذ
بغدادی، هدیه؛
حاجیخلیفه، کشف؛
سخاوی، محمد، الضوء اللامع، قاهره، ١٣٥٤ ق؛
سیوطی، جلالالدین، نظم العقیان، به کوشش فیلیپ حتی، ١٩٢٧ م؛
کحاله، عمررضا، معجم المؤلفین، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
کاظم موسوی بجنوردی (دبا)