دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٥٤٠ - آق سو، مهم ترین
آق سو، مهم ترین
نویسنده (ها) :
بخش جغرافیا
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١٨ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آقسو \āq-sū\، مهمترین شاخۀ رودخانۀ تاریم در شینجیانگ در شمال شرقی چین.
رودخانۀ آقسو در حاشیۀ شمالی حوضۀ آبگیر رودخانۀ تاریم، در جنوب رشته کوه تیان شان قرار دارد. حوضۀ آبگیر این رودخانه در نواحی داخلی اوراسیا واقع، و دارای دو شاخۀ اصلی به نامهای کونمالاک و توشقان است که از قرقیزستان سرچشمه میگیرند. از پیوستن این دو شاخه به یکدیگر، رودخانۀ آقسو شکل میگیرد. این رودخانه در شیائوشیاک با پیوستن به رودخانههای یارکند و ختن، رودخانۀ تاریم را شکل میدهد.
رودخانۀ آقسو از میان ٣ شاخۀ عمدۀ تاریم، منبع اصلی آن به شمار میرود و میتوان گفت تنها شاخۀ آن است که در فصول خشک، ٢ / ٧٣٪ حجم آب آن را تأمین میکند؛ ازاینرو، تغییر جریان رودخانۀ آقسو نقش اساسی در شکلگیری، توسعه و تحول رودخانۀ تاریم خواهد داشت. منابع آب رودخانۀ آقسو با ذوب یخچال و برف (٤٥٪)، بارش (١ / ٣٣٪) و آبهای زیرزمینی (١ / ٢٩٪) تأمین میشود. میانگین دبی سالیانۀ این رودخانه نزدیک به ٢٠٠ مـ٣ در ثانیه است. مساحت حوضۀ آبگیر آقسو ٠٠٠‘٥٠ کمـ٢، و طـول آن ٤٥٧ کمـ است. آب رودخانۀ آقسو بیشتر برای آبیاری استفاده میشود.
مآخذ
Britannica, ٢٠١٠;
GSE, ١٩٧٦;
Yuting Fan et al., «Increasing Precipitation and Baseflow in Aksu River Since the ١٩٥٠s», Quaternary International, ٢٠١٣, vol. XXX;
Rulin, O. et al., «Research on Runoff Forecast Approaches to the Aksu River Basin», Science in China Series (D: Earth Science), ٢٠٠٧, vol. L.
بخش جغرافیا