دانشنامه ایران - مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی - الصفحة ٤٤٨ - آغاجی، ابوالحسن
آغاجی، ابوالحسن
نویسنده (ها) :
جعفر شعار
آخرین بروز رسانی :
یکشنبه ١١ خرداد ١٣٩٩
تاریخچه مقاله
آغاجی \āqājī\، ابوالحسن علی بن الیاس بخارایی، شاعر فارسیزبان سدۀ ٤ ق / ١٠ م، و از امرای دربار نوح بن منصور سامانی (سل ٣٦٦-٣٨٧ ق / ٩٧٧-٩٩٧ م).
آغاجی معاصر دقیقی شاعر بود و ثعالبی او را در شمار شعرای عربیگوی آورده، و ضمن نقل دو نمونه از اشعار عربی او، گفتهاست که وی گاه اشعار فارسی خود را به عربی ترجمه میکردهاست. بهگفتۀ همو، دیوان شعر آغاجی در خراسان مشهور بوده است (٢ / ١١٤).
نام آغاجی در منابع قدیم مانند لغت فرس اسدی (برای نمونه، نک : ص ١٢، ١٩، ٣٢)، ترجمان البلاغۀ رادویانی (برای نمونه، نک : ص ٣٥، ٨٤، ٩٥)، لباب الالباب عوفی (نصف اول، ص ٣١-٣٢) و المعجم فی معاییر اشعار العجم شمس قیس رازی (ص ٢٤١- ٢٤٢) آمده، و در برخی از آنها، اشعاری از او نقل شده است. اشعار اندکی که از او بازمانده، بیشتر اخلاقی، وصفی و عاشقانه است.
مآخذ
ثعالبی، عبدالملک، تتمة الیتیمة، به کوشش عباس اقبال آشتیانی، تهران، ١٣٥٣ ق؛
رادویانی، محمد، ترجمان البلاغة، به کوشش احمد آتش، استانبول، ١٩٤٩ م؛
شمس قیس رازی، محمد، المعجم، به کوشش محمدتقی مدرس رضوی، تهران، ١٣١٤ ش؛
عوفی، محمد، لباب الالباب، به کوشش ادوارد براون، لیدن، ١٣٢٤ ق / ١٩٠٦ م؛
لغت فرس، اسدی طوسی، به کوشش محمد دبیرسیاقی، تهران، ١٣٥٦ ش.
جعفر شعار (دبا)